Tháng 6 năm 2026 là một tháng đầy biến động đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Giá vàng lao dốc gần 9 triệu đồng/lượng chỉ trong một tuần, VN-Index dao động quanh ngưỡng 1.830 điểm, Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5-3,75% trong khi các đồn đoán về khả năng tăng lãi suất vẫn tiếp diễn. Cộng hưởng với lạm phát trong nước ở mức 5,6%, bức tranh rủi ro tài chính chưa bao giờ phức tạp đến thế. Vậy doanh nghiệp cần làm gì để quản lý rủi ro trong môi trường này?

Trước hết, cần phân loại rủi ro tài chính thành bốn nhóm chính mà mọi doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt trong năm 2026: rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro thị trường, và rủi ro hoạt động.

Rủi ro tín dụng đang là mối quan tâm hàng đầu. Tỷ lệ nợ xấu toàn ngành tài chính tiêu dùng 7,8% cho thấy khả năng trả nợ của khách hàng đang suy giảm. Đối với doanh nghiệp, điều này có nghĩa là nguy cơ nợ phải thu khó đòi đang tăng lên. Giải pháp: thiết lập hệ thống xếp hạng tín nhiệm khách hàng nội bộ, giới hạn hạn mức công nợ dựa trên xếp hạng, và quan trọng nhất – kiên quyết ngừng cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ cho khách hàng có dấu hiệu chậm thanh toán. Trong môi trường hiện tại, “từ chối một đơn hàng xấu còn tốt hơn nhận rồi không thu được tiền”.

Rủi ro thanh khoản đang hiện hữu trong bối cảnh lãi suất cao. Với chi phí vay ngân hàng phổ biến từ 8-12%/năm, việc phụ thuộc quá nhiều vào vốn vay ngắn hạn để duy trì hoạt động là một canh bạc nguy hiểm. Doanh nghiệp cần duy trì tỷ lệ thanh toán hiện hành tối thiểu 1,5 lần – tức tài sản lưu động phải gấp ít nhất 1,5 lần nợ ngắn hạn. Đồng thời, xây dựng các hạn mức tín dụng dự phòng với ngân hàng ngay cả khi chưa có nhu cầu sử dụng – bởi khi khó khăn ập đến, việc xin cấp hạn mức mới sẽ khó khăn hơn gấp bội.

Rủi ro thị trường trong năm 2026 đến từ nhiều hướng. Biến động tỷ giá là một yếu tố quan trọng khi Fed duy trì lãi suất cao, tạo áp lực lên VND. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chủ động phòng ngừa rủi ro tỷ giá thông qua các công cụ như hợp đồng kỳ hạn hoặc hoán đổi tiền tệ. Biến động giá vàng – với cú lao dốc gần 9 triệu đồng/lượng đầu tháng 6 – cũng là lời nhắc nhở rằng các doanh nghiệp kinh doanh vàng hoặc có tài sản bằng vàng cần có chiến lược phòng ngừa rủi ro biến động giá.

Một rủi ro thị trường khác đang nổi lên là tác động của chính sách thuế quan quốc tế. Căng thẳng thương mại toàn cầu và các rào cản thuế quan mới từ các đối tác lớn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt. Các doanh nghiệp xuất khẩu nên đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. Đồng thời, theo dõi sát các diễn biến chính sách thương mại để có phương án điều chỉnh kịp thời.

Rủi ro hoạt động, đặc biệt là rủi ro pháp lý, đang được chú trọng hơn bao giờ hết. Năm 2026 chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ xác thực, với các hệ thống có khả năng quét căn cước công dân và tra soát dữ liệu công dân quốc gia trong thời gian thực. Điều này đồng nghĩa với việc các giao dịch thiếu minh bạch, giấy tờ không đầy đủ sẽ ngày càng khó tồn tại. Doanh nghiệp cần rà soát và hoàn thiện toàn bộ hồ sơ pháp lý liên quan đến tài sản, hợp đồng, và giao dịch để tránh rủi ro pháp lý trong tương lai.

Một khía cạnh ít được quan tâm nhưng cực kỳ quan trọng trong quản lý rủi ro là bảo hiểm doanh nghiệp. Bảo hiểm tài sản, bảo hiểm gián đoạn kinh doanh, bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm – đây là những lớp bảo vệ mà nhiều doanh nghiệp Việt còn xem nhẹ. Trong bối cảnh chi phí thay thế tài sản và chi phí pháp lý ngày càng tăng, thiếu bảo hiểm có thể biến một sự cố nhỏ thành thảm họa tài chính.

Kết luận: Quản lý rủi ro tài chính trong năm 2026 không phải là nhiệm vụ của riêng bộ phận tài chính – nó phải là một phần trong văn hóa doanh nghiệp. Từ việc sàng lọc khách hàng, duy trì đệm thanh khoản, phòng ngừa rủi ro tỷ giá, đến hoàn thiện hồ sơ pháp lý và mua bảo hiểm đầy đủ – mỗi mắt xích đều quan trọng. Doanh nghiệp nào chủ động quản lý rủi ro sẽ không chỉ sống sót qua những cơn bão tài chính mà còn ở vị thế tốt hơn để nắm bắt cơ hội khi thị trường ổn định trở lại.