Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) luôn được coi là xương sống của nền kinh tế Việt Nam, chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động và đóng góp khoảng 45% GDP quốc gia. Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại là có tới 30% SME có tình hình kinh doanh tốt vẫn chưa thể tiếp cận được nguồn vốn tín dụng chính thức từ hệ thống ngân hàng. Năm 2026, bài toán này càng trở nên khó khăn hơn khi các doanh nghiệp phải đối mặt với rào cản kép: lãi suất cho vay ở mức 5,7% và tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống ở mức 7,8%.

Để hiểu rõ hơn về thách thức, hãy cùng làm một phép tính đơn giản. Với một khoản vay 5 tỷ đồng phục vụ sản xuất kinh doanh, chi phí lãi vay hàng năm ở mức 5,7% sẽ là 285 triệu đồng. Con số này chưa bao gồm các chi phí liên quan khác như phí thẩm định tài sản, phí quản lý hồ sơ, bảo hiểm khoản vay, hay chi phí cơ hội từ việc phải thế chấp tài sản. Đối với một SME có quy mô vừa với doanh thu hàng năm khoảng 20-30 tỷ đồng, 285 triệu đồng mỗi năm là một gánh nặng không nhỏ, có thể chiếm tới 15-20% lợi nhuận hoạt động. Trong khi đó, tỷ lệ NPL 7,8% khiến các tổ chức tín dụng thắt chặt điều kiện cho vay hơn bao giờ hết, đặc biệt là với các SME chưa có lịch sử tín dụng dày dặn.

Vậy làm thế nào để SME có thể vượt qua những rào cản này? Giải pháp nằm ở ba trụ cột chính.

Trụ cột thứ nhất: xây dựng hồ sơ vay minh bạch và chuyên nghiệp. Nhiều SME vẫn duy trì thói quen sử dụng hai hệ thống sổ sách — một cho nội bộ và một cho cơ quan thuế. Chính điều này khiến báo cáo tài chính không phản ánh đúng thực trạng kinh doanh, và khi mang đến tổ chức tín dụng, hồ sơ của doanh nghiệp thiếu sức thuyết phục. Các tổ chức tín dụng ngày nay có đủ công cụ và kinh nghiệm để phát hiện những điểm bất thường trong báo cáo tài chính. Hãy bắt đầu bằng việc chuẩn hóa báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, xây dựng phương án kinh doanh rõ ràng với các giả định thực tế và có cơ sở, và duy trì lịch sử nộp thuế đầy đủ, đúng hạn. Một hồ sơ minh bạch không chỉ giúp tăng tỷ lệ được duyệt vay mà còn giúp doanh nghiệp có vị thế đàm phán tốt hơn về lãi suất và điều khoản.

Trụ cột thứ hai: tận dụng các nền tảng xác thực số hiện đại. DFS Group là đơn vị tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ tra soát dữ liệu quốc gia qua C06 vào quy trình thẩm định tín dụng doanh nghiệp. Thay vì mất nhiều ngày để xác minh pháp lý doanh nghiệp qua các kênh truyền thống như tra cứu thủ công, gửi công văn xác nhận, hệ thống của DFS Group có thể hoàn tất việc này trong vài phút. Doanh nghiệp được mời gặp Trưởng Phòng Giao dịch để được tư vấn trực tiếp, ký hợp đồng và đóng dấu với Công ty — tất cả trong một quy trình khép kín, minh bạch và hiệu quả. Công nghệ không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn tăng độ tin cậy cho hồ sơ của doanh nghiệp trong mắt tổ chức tín dụng.

Trụ cột thứ ba: xây dựng lịch sử tín dụng từ những bước nhỏ. Thay vì ngay lập tức tìm kiếm một khoản vay lớn và đối mặt với nguy cơ bị từ chối, hãy bắt đầu với những khoản vay nhỏ, trả đúng hạn, và dần dần xây dựng uy tín với tổ chức tín dụng. Mỗi khoản vay được hoàn trả đầy đủ và đúng hạn là một viên gạch xây nên lịch sử tín dụng vững chắc cho doanh nghiệp của bạn. Sau 2-3 khoản vay nhỏ thành công, doanh nghiệp sẽ có một hồ sơ tín dụng đẹp, tạo nền tảng để tiếp cận những khoản vay lớn hơn với điều kiện tốt hơn.

Trong một môi trường mà NPL đang ở mức cao và các tổ chức tín dụng ngày càng thận trọng, những doanh nghiệp minh bạch, chuyên nghiệp, và chủ động sẽ là những người chiến thắng trong cuộc đua tiếp cận vốn. Đây không còn là câu chuyện của riêng ai — mà là con đường sống còn cho mọi SME trong kỷ nguyên mới.