Tháng 1/2026, một loạt chính sách thuế mới có hiệu lực tại Việt Nam. Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ chưa kịp cập nhật đã bỏ lỡ cơ hội tiết kiệm đến 10-15% chi phí thuế mỗi năm. Bài viết này tổng hợp những thay đổi quan trọng nhất và cách tận dụng hợp pháp.
Những thay đổi thuế quan trọng năm 2026
1. Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho SME
Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về ưu đãi thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa:
- Doanh nghiệp siêu nhỏ (doanh thu dưới 3 tỷ/năm): thuế suất 15% thay vì 20%.
- Doanh nghiệp nhỏ (doanh thu 3-50 tỷ/năm): được áp dụng thuế suất 17% trong 2 năm đầu.
- Startup công nghệ: miễn thuế 4 năm, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo.
2. Mở rộng chi phí được trừ
Từ năm 2026, một số khoản chi trước đây bị loại nay được chấp nhận:
- Chi phí đào tạo nhân viên (kể cả đào tạo bên ngoài).
- Chi phí nghiên cứu thị trường và phát triển sản phẩm mới.
- Chi phí quảng cáo trên nền tảng số (Google Ads, Facebook Ads).
3. Hóa đơn điện tử bắt buộc
Tất cả doanh nghiệp phải sử dụng hóa đơn điện tử từ 2026. Điều này giúp minh bạch hóa nhưng cũng đòi hỏi hệ thống kế toán phải chuẩn chỉnh hơn.
5 cách tối ưu thuế hợp pháp cho SME
1. Chọn đúng hình thức kê khai thuế
Phương pháp khấu trừ phù hợp doanh nghiệp có đầu vào, đầu ra rõ ràng. Phương pháp trực tiếp phù hợp doanh nghiệp nhỏ, ít hóa đơn đầu vào. Chọn sai có thể khiến bạn nộp thuế nhiều hơn mức cần thiết.
2. Tận dụng chi phí hợp lý
Mọi chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh đều được trừ nếu có đầy đủ hóa đơn, chứng từ. Đừng bỏ qua: chi phí xăng xe đi gặp khách, chi phí điện thoại, chi phí văn phòng phẩm, chi phí tiếp khách. Những khoản nhỏ nhưng cộng dồn lại rất đáng kể.
3. Trích khấu hao tài sản hợp lý
Tài sản cố định như máy móc, xe cộ, máy tính có thể được trích khấu hao và tính vào chi phí hợp lý. Khung khấu hao: máy móc thiết bị 5-10 năm, phương tiện vận tải 6-10 năm, thiết bị văn phòng 3-5 năm.
4. Tận dụng ưu đãi theo ngành nghề, địa bàn
Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực: nông nghiệp công nghệ cao, giáo dục, y tế, công nghệ thông tin, hoặc đặt tại địa bàn kinh tế khó khăn được hưởng ưu đãi thuế đáng kể. Nếu doanh nghiệp bạn đang ở ranh giới, hãy cân nhắc điều chỉnh.
5. Lập kế hoạch thuế từ đầu năm
Đừng đợi đến tháng 3 năm sau mới lo thuế. Hãy ngồi với kế toán vào tháng 1 để ước tính số thuế phải nộp cả năm, phân bổ dòng tiền hợp lý, và xác định các cơ hội tiết kiệm thuế ngay từ đầu.
Cảnh báo: tránh “tối ưu” thành “trốn thuế”
Ranh giới giữa tối ưu thuế (hợp pháp) và trốn thuế (vi phạm pháp luật) rất mong manh. Ba nguyên tắc vàng:
- Có thật: Mọi giao dịch phải có thực, không tạo hóa đơn khống.
- Có chứng từ: Đầy đủ hóa đơn, hợp đồng, biên bản nghiệm thu, chứng từ thanh toán.
- Phục vụ kinh doanh: Chi phí phải liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.
Một doanh nghiệp tiết kiệm được 50 triệu tiền thuế nhưng bị truy thu và phạt 200 triệu thì rõ ràng là thua. Hãy tối ưu trong khuôn khổ pháp luật.