Kinh Doanh Online Bùng Nổ — Hạch Toán Vẫn Là Điểm Yếu

Thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng 25% trong năm 2025, với hàng trăm nghìn cửa hàng online và phiên livestream bán hàng mỗi ngày. Tuy nhiên, phần lớn chủ shop online không hạch toán đầy đủ doanh thu và chi phí, dẫn đến: không biết lãi thực sự bao nhiêu, khó vay vốn ngân hàng, và rủi ro bị truy thu thuế.

4 Bước Làm Sổ Sách Cho Cửa Hàng Online

Bước 1 — Tách Biệt Tài Khoản Cá Nhân Và Kinh Doanh: Mở một tài khoản ngân hàng riêng cho shop. Mọi doanh thu từ sàn TMĐT (Shopee, TikTok Shop, Lazada) và chuyển khoản của khách đều đổ về tài khoản này. Điều này giúp bạn dễ dàng đối chiếu và không bị “lẫn” tiền cá nhân với tiền kinh doanh.

Bước 2 — Ghi Nhận Đầy Đủ Các Khoản Chi Phí: Chi phí cho shop online không chỉ là tiền nhập hàng. Bạn cần ghi nhận: phí sàn (3-5% mỗi đơn), phí vận chuyển, phí quảng cáo (Facebook Ads, TikTok Ads), hoa hồng cho affiliate/KOL, chi phí đóng gói, và chi phí trả hàng hoàn tiền. Dùng Google Sheets hoặc ứng dụng như MISA, Fast là giải pháp đơn giản và miễn phí.

Bước 3 — Tính Lợi Nhuận Thực Sau Mỗi Đơn Hàng: Công thức đơn giản: Lợi nhuận = Doanh thu – (Giá vốn + Phí sàn + Phí vận chuyển + Phí quảng cáo + Chi phí đóng gói). Nhiều chủ shop chỉ lấy doanh thu trừ giá vốn và nghĩ mình lãi 40-50%, nhưng sau khi trừ hết chi phí, lợi nhuận thực chỉ còn 10-15%.

Bước 4 — Khai Thuế Đúng Và Đủ: Kể từ năm 2026, cơ quan thuế có thể truy xuất dữ liệu từ các sàn TMĐT để đối chiếu doanh thu. Nếu doanh thu trên 100 triệu đồng/năm, bạn bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh và nộp thuế khoán hoặc thuế theo kê khai.

Ví dụ thực tế: Chị Mai, chủ một shop quần áo online trên TikTok Shop với doanh thu 200 triệu/tháng, ban đầu nghĩ mình lãi 60 triệu. Sau khi áp dụng hạch toán đầy đủ, chị phát hiện lợi nhuận thực chỉ còn 22 triệu/tháng. Nhờ đó, chị đã điều chỉnh chiến lược: tăng giá bán 10%, cắt giảm quảng cáo không hiệu quả, và lợi nhuận tăng lên 35 triệu/tháng vào tháng tiếp theo.

Lời Khuyên Hành Động

Đừng để “tiền đẻ ra tiền” mà không biết mình lãi bao nhiêu. Hãy dành 1 buổi cuối tuần này để mở Google Sheets và ghi lại tất cả doanh thu, chi phí của 30 ngày qua. Bạn sẽ bất ngờ với con số thực tế — và đó chính là bước đầu tiên để kinh doanh online chuyên nghiệp.