Đồng tiền của bạn đang “bốc hơi” mỗi ngày
Hãy thử một phép tính đơn giản: bạn gửi tiết kiệm 100 triệu đồng với kỳ hạn 12 tháng, lãi suất 5,7%/năm. Sau một năm, sổ tiết kiệm của bạn hiển thị con số 105,7 triệu đồng. Nhưng thực tế, sức mua của số tiền đó chỉ còn tương đương khoảng 101,4 triệu đồng so với thời điểm bạn gửi. 4,3 triệu đồng đã “bốc hơi” vào tay lạm phát mà bạn không hề hay biết.
Đây chính là nghịch lý của tiết kiệm truyền thống trong giai đoạn hiện nay. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê và Ngân hàng Nhà nước, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) Việt Nam duy trì ở mức ~4,2% trong năm 2026, trong khi lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng phổ biến ở mức 5,7%/năm. Lãi suất thực dương – con số phản ánh mức sinh lời thực sự sau khi trừ đi lạm phát – chỉ còn vỏn vẹn khoảng 1,5%/năm.
Lạm phát “âm thầm” và cú đánh vào túi tiền gia đình
Điều đáng lo ngại là lạm phát không tác động đồng đều lên mọi mặt hàng. Những nhóm chi tiêu thiết yếu của hộ gia đình như thực phẩm, giáo dục, y tế và nhà ở thường có mức tăng giá cao hơn mặt bằng CPI chung. Trong khi CPI toàn phần ở mức 4,2%, chi phí giáo dục có thể tăng 7-9%, chi phí y tế tăng 5-6% mỗi năm. Điều này có nghĩa là đồng tiền của bạn mất giá nhanh hơn nhiều so với con số 4,2% nếu bạn đang trong giai đoạn nuôi con nhỏ hoặc chăm sóc cha mẹ già.
World Bank từng cảnh báo rằng lạm phát là “loại thuế vô hình đánh vào người tiết kiệm”. Với lãi suất thực dương chỉ 1,5%, người gửi tiền Việt Nam đang ở trong tình thế gần như không sinh lời thực. Mỗi năm trôi qua, bạn làm việc chăm chỉ, tiết kiệm kỷ luật, nhưng giá trị thực của số tiền đó vẫn đang lặng lẽ co lại.
Chiến lược bảo vệ sức mua: Không chỉ dừng ở tiết kiệm
Vậy làm thế nào để bảo vệ thành quả lao động của mình? Nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là không đặt tất cả trứng vào một giỏ. Kênh tiết kiệm truyền thống vẫn cần thiết cho nhu cầu thanh khoản ngắn hạn và quỹ khẩn cấp, nhưng không nên là kênh duy nhất cho mục tiêu tích lũy dài hạn.
Dưới đây là ba kênh người dân có thể cân nhắc để bảo vệ sức mua và tạo ra lãi suất thực dương bền vững:
- Tích lũy tài chính có lãi suất cố định minh bạch: Khác với tiết kiệm ngân hàng có lãi suất biến động theo từng thời kỳ, các hợp đồng tích lũy tài chính dài hạn với lãi suất cố định giúp bạn biết trước chính xác số tiền nhận được khi đáo hạn, không bị ảnh hưởng bởi biến động chính sách tiền tệ.
- Bất động sản cho thuê: Với giá đất tăng 20-40% theo bảng giá đất 2026 tại 34 tỉnh thành, bất động sản vừa là kênh bảo toàn vốn trước lạm phát, vừa tạo dòng tiền thụ động hàng tháng từ cho thuê.
- Đầu tư vào chính năng lực bản thân: Học thêm kỹ năng mới, nâng cao chuyên môn là khoản đầu tư có tỷ suất sinh lời cao nhất và không bị lạm phát ăn mòn.
Xây dựng quỹ dự phòng gia đình trong thời kỳ giá cả leo thang
Quỹ dự phòng là “tấm khiên” bảo vệ gia đình trước những cú sốc tài chính bất ngờ. Chuyên gia tài chính khuyến nghị mỗi gia đình nên duy trì quỹ dự phòng tương đương 3-6 tháng chi phí sinh hoạt. Với một gia đình trẻ tại đô thị có chi phí trung bình 15-20 triệu đồng/tháng, con số này rơi vào khoảng 45-120 triệu đồng.
Điểm then chốt là quỹ dự phòng cần được giữ ở những kênh có tính thanh khoản cao – để có thể rút ra nhanh chóng khi cần – nhưng vẫn tạo ra một mức sinh lời nhất định để chống lại lạm phát. Đây là bài toán cân bằng không dễ, đòi hỏi mỗi người phải có chiến lược phân bổ dòng tiền hợp lý dựa trên dữ liệu minh bạch và phân tích khách quan. Tại DFS Group, triết lý Tài Chính Xanh được xây dựng trên nền tảng đó: mọi quyết định tài chính phải dựa trên thông tin được xác thực, với cam kết đồng hành bền vững cùng khách hàng trong hành trình bảo vệ và phát triển tài sản.