Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn phục hồi và tăng trưởng ổn định của nền kinh tế Việt Nam. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (World Bank), GDP Việt Nam dự kiến tăng trưởng 6,8% trong năm nay, tiếp nối đà tăng 7,83% trong quý I. Lạm phát được kiểm soát ở mức 3–3,5%, trong khi mặt bằng lãi suất huy động ngân hàng dao động quanh 5,7%/năm. Trong bối cảnh đó, việc lập một kế hoạch tài chính cá nhân rõ ràng không còn là điều “nên làm” mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc với mỗi người.

Bước đầu tiên trong lập kế hoạch tài chính cá nhân là đánh giá thực trạng. Hãy bắt đầu bằng việc liệt kê toàn bộ tài sản hiện có: tiền mặt, tiền gửi tiết kiệm, chứng khoán, bất động sản và các khoản đầu tư khác. Song song đó, thống kê tất cả các khoản nợ, từ nợ thẻ tín dụng, vay tiêu dùng đến vay mua nhà. Hiệu số giữa tài sản và nợ chính là giá trị tài sản ròng – con số cốt lõi phản ánh sức khỏe tài chính của bạn. Theo khảo sát của các chuyên gia tài chính, một người Việt Nam trưởng thành lý tưởng nên có giá trị tài sản ròng tối thiểu bằng 2–3 lần thu nhập năm.

Bước thứ hai là xác định mục tiêu tài chính theo khung thời gian. Mục tiêu ngắn hạn (dưới 1 năm) có thể là xây dựng quỹ dự phòng 3–6 tháng chi tiêu. Mục tiêu trung hạn (1–5 năm) có thể bao gồm mua xe, sửa nhà hoặc tích lũy vốn khởi nghiệp. Mục tiêu dài hạn (trên 5 năm) thường xoay quanh việc mua nhà, chuẩn bị cho con cái học đại học và nghỉ hưu. Mỗi mục tiêu cần được gắn với một con số cụ thể và thời hạn rõ ràng. Ví dụ, thay vì nói “muốn tiết kiệm nhiều hơn”, hãy đặt mục tiêu “tích lũy 120 triệu đồng trong 12 tháng để có quỹ dự phòng”.

Bước thứ ba là lập ngân sách và phân bổ dòng tiền. Một trong những phương pháp phổ biến nhất là quy tắc 50/30/20: 50% thu nhập cho nhu cầu thiết yếu (nhà ở, ăn uống, đi lại), 30% cho chi tiêu cá nhân và giải trí, 20% cho tiết kiệm và đầu tư. Tuy nhiên, trong môi trường lãi suất tiết kiệm 5,7% và lạm phát 3–3,5%, phần chênh lệch thực dương khoảng 2–2,7% vẫn đủ để bảo toàn sức mua. Do đó, việc duy trì tỷ lệ tiết kiệm 20% là khả thi và cần thiết.

Điểm đáng chú ý trong năm 2026 là thị trường chứng khoán Việt Nam đang giao dịch ở mức định giá hấp dẫn. VN-Index đạt khoảng 1.869 điểm vào cuối tháng 6, với P/E forward chỉ 13 lần, trong khi tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp dự kiến đạt 15%. Đây có thể là thời điểm thích hợp để những nhà đầu tư có kiến thức xem xét phân bổ một phần danh mục vào kênh này, dĩ nhiên trong khuôn khổ khẩu vị rủi ro cá nhân.

Cuối cùng, cần nhấn mạnh rằng một kế hoạch tài chính không phải là văn bản “đóng băng”. Hãy rà soát và điều chỉnh định kỳ mỗi quý hoặc khi có thay đổi lớn trong cuộc sống như kết hôn, sinh con, thay đổi công việc. Tháng 6/2026, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dưới sự điều hành của tân Chủ tịch Kevin Warsh đã quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50%–3,75% và phát tín hiệu chưa có đợt cắt giảm nào trong năm nay. Điều này đồng nghĩa với việc môi trường lãi suất toàn cầu vẫn ở mức cao, tác động gián tiếp đến dòng vốn ngoại vào Việt Nam – một yếu tố cần theo dõi khi điều chỉnh kế hoạch.

Hãy bắt đầu ngay hôm nay. Chỉ cần một cuốn sổ, một bảng tính Excel hoặc một ứng dụng quản lý tài chính, bạn đã có thể vẽ nên bức tranh tài chính của chính mình. Kỷ luật và sự kiên trì mới là yếu tố quyết định thành công, không phải số tiền bạn bắt đầu.

—