Ứng dụng phải cài trước khi đi

Mười ứng dụng, cài trước khi lên máy bay

Ở Trung Quốc đại lục, chiếc điện thoại thay cho cái ví, thẻ metro, tờ vé tàu và cả người phiên dịch. Ba việc phải xong trước khi bạn ra sân bay: cài ứng dụng, đăng ký tài khoản, xác minh danh tính. Làm ở Việt Nam dễ hơn nhiều, vì bạn còn số điện thoại quen để nhận mã xác nhận, còn mạng ổn định, và còn thời gian xử lý nếu ngân hàng chặn thẻ.

Một lưu ý nên biết trước: phần lớn dịch vụ Google — Bản đồ, Dịch trực tuyến, Gmail — không dùng ổn định ở Trung Quốc đại lục. Đừng xây kế hoạch quanh chúng. Danh sách dưới đây là mười ứng dụng tôi giữ lại sau khi đã cài thử nhiều hơn thế và xoá bớt.

Ba ứng dụng làm gì cũng cần: Alipay, WeChat, Amap

Alipay là ví quét mã QR. Bạn liên kết thẻ Visa, Mastercard, JCB, Diners hoặc Amex rồi trả tiền bằng cách quét mã của người bán; gần như mọi quầy ở Trung Quốc đều có mã này. Từ tháng 3/2024, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã nâng hạn mức giao dịch một lần cho khách nước ngoài từ 1.000 lên 5.000 đô-la Mỹ và hạn mức cộng dồn cả năm từ 10.000 lên 50.000 đô-la Mỹ. Lưu ý thực tế: ngân hàng phát hành thẻ ở Việt Nam có thể tính thêm phí chuyển đổi ngoại tệ cho mỗi lần quét, nên hãy xem biểu phí trước khi đi. Điểm mạnh nữa của Alipay là mini-app: trong cùng một ứng dụng có đặt xe, mở xe đạp, mua vé tàu, đặt bác sĩ — khỏi cài thêm.

WeChat (微信) không chỉ để nhắn tin. Khách sạn, tài xế, chủ nhà, hướng dẫn viên đều liên hệ qua WeChat; nhiều điểm tham quan chỉ bán vé qua tài khoản WeChat chính thức; nhiều quán ăn nhận đặt bàn qua mini-program trong WeChat. Lưu ý: đăng ký cần số điện thoại, một số trường hợp cần người đã có tài khoản xác minh giúp; nên đặt tên tài khoản trùng hộ chiếu để thuận khi xác minh ví WeChat Pay.

Amap (高德地图) là bản đồ của Trung Quốc, đã có bản tiếng Anh cho khách nước ngoài. Ứng dụng này cho bạn chỉ đường đi bộ và đi metro, số tuyến, giờ tàu, giá taxi ước tính, và gọi xe ngay trong app. Lưu ý: dữ liệu đường và địa điểm trong nước đầy đủ hơn nhiều so với bản đồ nước ngoài, nhưng tìm bằng tên tiếng Trung vẫn chính xác nhất — hãy nhờ khách sạn viết tên điểm đến bằng chữ Hán và lưu lại.

Đi lại: gọi xe, tàu, xe đạp công cộng

Didi (滴滴出行) là ứng dụng gọi xe phổ biến nhất. Bản dùng ở Trung Quốc đại lục là “DiDi – Greater China”, khác với bản quốc tế “DiDi Rider”; bản trong nước có mục chuyển giao diện sang tiếng Anh, đăng nhập bằng số điện thoại nước ngoài và trả tiền bằng Alipay, WeChat Pay hoặc thẻ quốc tế. Lưu ý: hãy nhập điểm đến bằng tên tiếng Trung để tài xế hiểu đúng; giờ cao điểm nên đặt trước vài phút; chọn đúng loại xe, đi bốn người kèm hành lý thì cần xe 7 chỗ.

12306 (铁路12306) là ứng dụng chính thức của đường sắt Trung Quốc: tra chuyến, mua vé, đổi và hoàn vé, có bản tiếng Anh trên cả web và app, đăng ký bằng số hộ chiếu. Lưu ý ba điều. Thứ nhất, vé chỉ mở bán trước 15 ngày và chặng phổ biến hết chỗ rất nhanh vào dịp lễ. Thứ hai, từ ngày 1/1/2023 vé trẻ em tính theo tuổi: trẻ dưới 6 tuổi đi cùng người lớn được miễn vé và không có ghế riêng, mỗi người lớn mang theo tối đa một trẻ miễn vé; trẻ từ 6 đến dưới 14 tuổi mua vé giảm giá; từ 14 tuổi trở lên mua vé người lớn. Thứ ba, vé là vé điện tử gắn với số hộ chiếu — hộ chiếu chính là vé, bạn quét ở cổng vào ga và cổng lên tàu, không cần in gì.

Xe đạp công cộng có ba thương hiệu chính, phân biệt bằng màu: xe vàng là Meituan Bike, xe xanh là HelloBike, xe xanh lá là Qingju. Khách nước ngoài thường mở khoá qua mini-app trong Alipay hoặc WeChat, theo lượt hoặc theo gói ngày, không cần đặt cọc. Lưu ý: phải trả xe đúng bãi quy định, nếu không tài khoản bị trừ phí điều chỉnh; xe đạp chỉ dùng trong thành phố, không đi liên tỉnh.

Đặt phòng, ăn uống và vé tham quan: Trip.com, Meituan

Trip.com là phiên bản quốc tế của Ctrip, dùng để đặt khách sạn, vé máy bay, vé tàu và vé tham quan, có giao diện tiếng Việt. Khi tìm phòng, hãy lọc khách sạn nhận khách nước ngoài và ghi đúng số người, ví dụ 2 người lớn và 2 trẻ em, vì khách sạn Trung Quốc giới hạn số người trong phòng. Lưu ý: có trường hợp ứng dụng ghi khách sạn nhận khách quốc tế nhưng quầy lễ tân vẫn lúng túng khi quét hộ chiếu. Theo hướng dẫn của cơ quan chức năng Trung Quốc năm 2024, khách sạn không được từ chối khách nước ngoài với lý do không biết khai báo.

Meituan (美团) là ứng dụng tổng hợp: đặt vé tham quan, tìm quán ăn, đặt phòng, gọi đồ ăn, mở xe đạp. Đây cũng là một trong những nền tảng được uỷ quyền bán vé cho khu bảo tồn gấu trúc ở Thành Đô — nơi yêu cầu đặt vé theo tên thật, mở bán trước 14 ngày, và trẻ dưới 6 tuổi hoặc thấp dưới 1,3 m được vào cửa miễn phí không cần đặt trước. Lưu ý: giao diện gần như chỉ có tiếng Trung; nếu không đọc được, hãy dùng phần ảnh món và điểm đánh giá để chọn quán.

Dịch và thời tiết: hai ứng dụng dùng hằng ngày

Baidu Translate (百度翻译) dịch chữ, dịch giọng nói và dịch chữ trong ảnh chụp cho ba cặp ngôn ngữ Việt – Trung – Anh, và dùng được ở Trung Quốc vì đây là dịch vụ trong nước. Lưu ý: bản dịch Việt – Trung đôi khi trật nghĩa, nên dùng câu ngắn, dịch cả hai chiều rồi so lại, và với món ăn thì chỉ cần một câu như “không cay”. Nếu bạn quen Google Dịch, hãy tải gói tiếng Trung offline ngay ở Việt Nam, vì Google đã ngừng cung cấp dịch trực tuyến ở Trung Quốc đại lục.

Moji Weather (墨迹天气) cho dự báo theo giờ, xác suất mưa, cảnh báo mưa lớn, bão và chất lượng không khí — những thứ quan trọng hơn nhiệt độ trung bình. Lưu ý khi đi cùng trẻ nhỏ: mỗi tối chỉ cần xem hai con số là xác suất mưa của ngày hôm sau và nhiệt độ thấp nhất, để chốt lịch đi bộ buổi sáng hay buổi chiều; ở miền Đông, tháng 8–9 có cảnh báo bão, ở Trùng Khánh mùa hè có cảnh báo nắng nóng.

Bảng phân nhóm mười ứng dụng theo việc

Năm chỗ hay vấp khi cài lần đầu

Số điện thoại nhận mã xác nhận. Phần lớn ứng dụng Trung Quốc đăng ký bằng số điện thoại. Số Việt Nam thường nhận được mã, nhưng hãy thử đăng ký tất cả ứng dụng khi còn ở nhà; nếu mã không về, thử bằng SIM của người khác trong nhà, hoặc nhờ khách sạn nơi bạn ở hỗ trợ xác minh.

Xác minh danh tính. Alipay, WeChat Pay và ứng dụng đường sắt đều yêu cầu ảnh hộ chiếu, có trường hợp thêm ảnh selfie. Tên trên tài khoản phải khớp hộ chiếu — viết không dấu đúng như hộ chiếu, đừng dùng biệt danh, vì lệch tên là lệch cả bước xác minh.

Thẻ quốc tế bị từ chối. Không phải mọi thẻ Visa hay Mastercard của ngân hàng Việt Nam đều liên kết được. Trước khi đi, bạn nên mở khoá thanh toán quốc tế cho thẻ, báo ngân hàng ngày bạn đi, và mang theo một thẻ thứ hai của ngân hàng khác. Nếu ví vẫn không nhận thẻ, vẫn còn hai đường: tiền mặt, vì luật Trung Quốc yêu cầu không được từ chối tiền mặt, và rút tiền tại cây ATM bằng thẻ ghi nợ quốc tế.

Ứng dụng cần mạng ngoài. Những ứng dụng buộc phải truy cập Google, Facebook hay Instagram sẽ không chạy ổn định ở Trung Quốc đại lục. Hãy coi đó là điều kiện làm việc chứ không phải sự cố, và chuẩn bị trước: tải bản đồ offline, chụp ảnh địa chỉ khách sạn bằng chữ Hán, ghi số điện thoại khách sạn ra giấy để đưa cho tài xế taxi.

Pin và dung lượng. Ngày đi bộ cả ngày, điện thoại là thứ duy nhất để trả tiền, mở cửa và lên tàu. Hãy dọn máy trước khi đi vài GB, mang pin dự phòng trong hành lý xách tay, và đừng để pin dưới 30% vào buổi chiều.

Thứ tự cài trong một buổi tối

Một, Amap và Baidu Translate, vì hai ứng dụng này giúp bạn tra mọi thứ còn lại. Hai, Alipay và liên kết thẻ — làm sớm để kịp xử lý nếu ngân hàng chặn. Ba, WeChat, đăng ký rồi thử nhận tin nhắn. Bốn, Didi, đăng nhập bằng số điện thoại và thử đặt thử một chuyến rồi huỷ. Năm, 12306, đăng ký và thêm người đi cùng vào danh sách hành khách. Sáu, Trip.com, lưu thông tin chuyến bay và khách sạn. Bảy, Meituan. Tám, Moji Weather. Chín, mở mini-app xe đạp trong Alipay để chắc là tài khoản đã liên kết. Mười, tắt máy, mở lại và đăng nhập lại từng ứng dụng một lần — bước cuối này hay phát hiện ra vấn đề xác minh mà bạn không muốn phát hiện ở sân bay.

Nguồn: Chính phủ Trung Quốc, China to raise single mobile transaction limit to 5,000 USD for overseas travelers, 01/03/2024; Chính quyền thành phố Bắc Kinh, WeChat Pay Exempts 3% Transaction Fees for International Card Users, 28/05/2025; China Railway, trang và câu hỏi thường gặp về vé tàu, vé trẻ em ( và ); China Daily, How to use shared bikes in China, 14/08/2025; Chính quyền thành phố Thượng Hải, hướng dẫn xe đạp công cộng; Meet in Shanghai, Gaode Maps launches China's first English map for overseas users; Cơ sở Nghiên cứu và Nhân giống gấu trúc khổng lồ Thành Đô, trang đặt vé chính thức; China Daily, Hotels told not to turn away foreign guests, 29/05/2024; Chính phủ Trung Quốc, China to facilitate accommodation for foreign travelers, 26/07/2024; VOA, Google Discontinues Translate Service in Mainland China; Trip.com, hướng dẫn liên kết thẻ quốc tế với Alipay; DiDi, trang trợ giúp chính thức về hai phiên bản ứng dụng.