Việt Nam và Trung Quốc

Thương mại Việt - Trung: tám tháng 2026 đã hơn 216 tỷ USD

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam nhiều năm nay, và khoảng cách đó đang rộng ra. Tám tháng đầu năm 2026, kim ngạch hai chiều theo số liệu hải quan Việt Nam đã vượt mức của cả năm 2020, theo Tạp chí Kinh tế Tài chính dẫn số liệu Cục Hải quan đưa ngày 18/9/2026.

Hai bộ số liệu, hai cách đếm

Theo Cục Hải quan Việt Nam, tám tháng đầu năm 2026 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc đạt 216,14 tỷ USD, tăng 35,2% so với cùng kỳ 2025 và chiếm khoảng 28% tổng kim ngạch ngoại thương của cả nước, theo Tạp chí Kinh tế Tài chính ngày 18/9/2026. Trong đó Việt Nam xuất sang Trung Quốc 54,2 tỷ USD, tăng 29,4%, với 9 nhóm hàng đạt từ 1 tỷ USD trở lên, đứng đầu là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với 17,24 tỷ USD. Chiều ngược lại, nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 161,94 tỷ USD, tăng 37,3%, với 18 nhóm hàng từ 1 tỷ USD trở lên; riêng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là 59,26 tỷ USD và máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng là 30,55 tỷ USD, cũng theo nguồn trên.

Phía Trung Quốc ghi nhận con số cao hơn cho cùng giai đoạn: 252,77 tỷ USD, tăng 34,8% so với cùng kỳ, theo Tổng cục Hải quan Trung Quốc được Báo Sài Gòn Giải Phóng đưa lại. Hai bên đếm khác nhau về phạm vi và cách quy đổi, nên con số chênh nhau. Người làm hàng nên biết điều này để không so sai hai báo cáo.

Năm 2025 và cơ cấu hàng

Năm 2025, kim ngạch hai chiều đạt khoảng 252 tỷ USD theo số liệu hải quan Việt Nam, mức cao nhất tính tới thời điểm đó, theo VietnamPlus. Cùng năm, Việt Nam nhập khẩu từ Trung Quốc 186 tỷ USD, tăng 29%, và đây tiếp tục là thị trường nhập siêu lớn nhất của Việt Nam, theo số liệu Cục Hải quan được Asemconnect Vietnam đưa lại.

Cơ cấu hàng cho thấy hai chiều không cân nhau về loại hàng. Chiều Việt Nam sang Trung Quốc phần lớn là hàng điện tử lắp ráp, điện thoại, máy móc và nông sản. Chiều ngược lại nặng về linh kiện, máy móc, nguyên liệu và thiết bị — tức là đầu vào cho sản xuất. Điều đó giải thích vì sao nhập khẩu tăng nhanh khi sản xuất trong nước mở rộng.

Cửa khẩu và nhịp đi lại

Hàng hoá đi kèm con người. Tính đến ngày 13/8/2026, cửa khẩu Hà Khẩu ở tỉnh Vân Nam ghi nhận hơn 4 triệu lượt qua lại giữa Trung Quốc và Việt Nam, tăng 5,24% so với cùng kỳ, trong đó có hơn 20.000 đoàn khách, theo Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Quốc gia Trung Quốc được trang thông tin Chính phủ Trung Quốc đưa ngày 20/8/2026.

Nghĩa là bên cạnh đường biển và đường hàng không, tuyến biên giới đường bộ vẫn là kênh quen thuộc cho hàng đi nhanh, đặc biệt là nông sản tươi và hàng linh kiện.

Trước khi làm việc, nên nhớ

• Dùng số liệu hải quan nước nào thì ghi rõ nước đó, đừng trộn hai nguồn vào một câu.
• Với hàng nông sản, kiểm tra lại yêu cầu kiểm dịch và mã vùng trồng trước khi ký.
• Cân nhắc cửa khẩu theo nhóm hàng, vì thời gian thông quan khác nhau giữa các cửa.
• Tính cả chi phí lưu kho và chờ thông quan vào giá thành, nhất là mùa cao điểm.
• Theo dõi tỷ giá và chính sách thuế theo quý, vì cả hai đều tác động trực tiếp tới biên lợi nhuận.

Thương mại hai chiều tăng nhanh là tin tốt về quy mô, nhưng con số tổng không cho biết ai đang lãi trong chuỗi. Nhìn cơ cấu hàng và chiều giá trị mới thấy phần việc của mình nằm ở đâu.

Doanh nghiệp của bạn đang nằm ở nhóm hàng nào trong hai chiều thương mại này?