12 lỗi khi đi Trung Quốc lần đầu

12 lỗi khi đi Trung Quốc lần đầu

Chuyến đi Trung Quốc đầu tiên ít khi hỏng vì visa hay vé máy bay. Nó hỏng vì những chuyện rất nhỏ: đổi tiền ở sân bay, chưa cài ứng dụng thanh toán, mua vé tàu ngay tại ga, hay tin rằng tiếng Anh là đủ. Tôi gom lại mười hai lỗi người Việt hay mắc nhất, chia theo bốn nhóm — tiền, giao tiếp, đi lại và thời gian — mỗi lỗi kèm cách tránh cụ thể.

Nguyên tắc chung rút ra sau nhiều chuyến: ở Trung Quốc, thứ gì làm được trước khi lên máy bay thì hãy làm ở nhà. Điện thoại, ví điện tử, giấy tờ, địa chỉ khách sạn — chuẩn bị sớm luôn rẻ hơn và dễ hơn sửa chữa tại chỗ.

Nhóm 1 — Tiền: ba lỗi làm ví mỏng nhanh nhất

Lỗi 1. Đổi thật nhiều tiền mặt ngay ở sân bay. Quầy đổi tiền trong sân bay luôn niêm yết tỷ giá kém nhất trong cả hành trình. Bạn chỉ cần một khoản nhỏ đủ cho ngày đầu — từ sân bay về khách sạn, chai nước, một bữa ăn nhẹ. Phần còn lại để trong ví điện tử hoặc rút ở ATM của các ngân hàng lớn như Ngân hàng Trung Quốc hay ICBC, nơi tỷ giá sát thị trường hơn. Một chi tiết nên biết: theo quy định của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, người bán có nghĩa vụ nhận tiền mặt, nên tiền mặt không bao giờ bị từ chối — nhưng quán nhỏ thường ngại thối tiền lẻ, nên đổi thành tờ nhỏ chứ đừng đổi cả xấp tờ một trăm tệ.

Lỗi 2. Không cài và liên kết ví điện tử trước khi bay. Ở các thành phố lớn, quán ăn, taxi, tàu điện ngầm và cửa hàng tiện lợi gần như chỉ nhận quét mã. Hai ví lớn nhất cần hộ chiếu và một bước xác minh danh tính, mà bước đó nên làm ở nhà trên mạng ổn định; làm vội ở sân bay vừa dễ lỗi vừa khó sửa. Một điểm nữa là phí: theo điều khoản hiển thị trong ứng dụng, giao dịch bằng thẻ quốc tế ở mức hai trăm nhân dân tệ trở xuống không mất phí, còn trên ngưỡng đó sẽ bị tính thêm phần trăm — nên nếu mua món đắt, hãy cân nhắc chia giao dịch hoặc dùng tiền mặt.

Lỗi 3. Nghĩ thẻ quốc tế quẹt được ở mọi nơi. Thẻ quốc tế chỉ quẹt trực tiếp được ở khách sạn lớn, trung tâm thương mại và một phần nhà hàng; còn lại phải đi qua ví điện tử. Và vì ví điện tử vẫn quy về thẻ, bạn nên mang theo hai thẻ khác ngân hàng, cất ở hai chỗ khác nhau. Một thẻ bị khoá vì giao dịch lạ là tình huống có thật, và lúc đó thẻ thứ hai là đường sống duy nhất.

Nhóm 2 — Giao tiếp: ba lỗi khiến bạn bất lực đúng lúc cần

Lỗi 4. Tin rằng tiếng Anh là đủ. Ngoài khách sạn lớn và sân bay, tỷ lệ người nói tiếng Anh thấp hơn nhiều so với hình dung chung. Cách xử lý thực tế nhất không phải là học tiếng Trung, mà là chuẩn bị ba thứ trong điện thoại: một ứng dụng dịch có gói ngoại tuyến đã tải sẵn, bàn phím viết tay để nhập chữ Hán, và vài mẫu câu ngắn đã lưu sẵn như xin nước sôi, hỏi nhà vệ sinh, gọi hoá đơn.

Lỗi 5. Không có địa chỉ khách sạn bằng chữ Hán. Đây là lỗi khiến người mới đi lạc nhiều nhất. Tài xế taxi gần như không đọc được tên đường viết bằng chữ Latin, còn bạn thì không phát âm đúng tên chữ Hán. Hãy chụp ảnh thẻ đăng ký khách sạn, hoặc mở bản đồ lấy ảnh chụp địa chỉ bằng chữ Hán, lưu vào ảnh và ghi nhớ số phòng. Đưa hình ảnh cho tài xế nhanh và chính xác hơn mọi nỗ lực phát âm.

Lỗi 6. Không lưu số khẩn cấp và số đại sứ quán. Ba số cần nhớ là một một không (cảnh sát), một hai không (cấp cứu) và một một chín (cứu hoả). Ngoài ra nên lưu sẵn số của đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Việt Nam tại thành phố bạn tới, cùng số điện thoại khách sạn. Ghi vào một ghi chú trong điện thoại, chụp thêm một ảnh phòng khi điện thoại hết pin.

Nhóm 3 — Đi lại: ba lỗi tốn thời gian và tiền

Lỗi 7. Ra ga mua vé tàu trong ngày. Đường sắt Trung Quốc mở bán trước mười lăm ngày, tính cả ngày đi, và các chặng đẹp thường hết chỗ từ sớm — nhất là ghế gần cửa sổ. Ra ga mua trực tiếp vừa phải xếp hàng vừa dễ mua phải chuyến muộn hoặc phải đổi ga. Hãy đặt trên ứng dụng chính thức của đường sắt trước khi khởi hành. Và nhớ: hộ chiếu là giấy tờ đi tàu, phải trùng khớp số đã dùng khi đặt vé, nên đặt vé bằng hộ chiếu của ai thì người đó đi.

Lỗi 8. Nhầm ga tàu. Một thành phố Trung Quốc có thể có ba tới năm ga, tên khác nhau chỉ bằng một chữ Hán: ga Bắc, ga Nam, ga Đông, ga Trung tâm. Đi sai ga là mất vé và mất cả chuyến. Trước khi đi, hãy mở vé xem đúng tên ga, chụp lại ảnh tên ga bằng chữ Hán và đưa tài xế xem. Tới ga sớm bốn mươi lăm tới sáu mươi phút, vì qua cổng an ninh và kiểm tra giấy tờ ở ga lớn rất đông.

Lỗi 9. Bắt taxi ven đường ở nơi đông khách du lịch. Quanh các điểm tham quan nổi tiếng, tài xế chèo kéo thường báo giá cao hơn và có khi còn đổi lịch trình giữa đường để đưa vào cửa hàng ăn hoa hồng. Cách an toàn hơn là gọi xe qua ứng dụng gọi xe nội địa: giá hiện trên màn hình trước khi lên xe, lộ trình ghi lại được, và trả tiền qua ví điện tử nên không phải mặc cả. Nếu vẫn phải bắt taxi truyền thống, hãy yêu cầu bật đồng hồ ngay khi lên xe và giữ ảnh chụp biển số.

Nhóm 4 — Thời gian: ba lỗi khiến chuyến đi mệt hơn cần thiết

Lỗi 10. Đi đúng cao điểm lễ mà không biết mình đang đi cao điểm. Tết Nguyên đán và tuần lễ vàng đầu tháng Mười là hai đỉnh cao của du lịch nội địa Trung Quốc; vé tàu, vé máy bay và phòng khách sạn đều căng, giá tăng, và điểm tham quan đông tới mức không còn là trải nghiệm nữa. Nếu bắt buộc phải đi vào các mốc đó, hãy đặt trước vài tuần, chọn khung giờ sớm, và luôn có phương án hai cho mỗi chặng.

Lỗi 11. Nhồi lịch trình và quên múi giờ. Trung Quốc rộng gấp nhiều lần Việt Nam; khoảng cách giữa hai điểm tham quan trong cùng một thành phố có thể mất một giờ đi xe. Đừng xếp bốn điểm một ngày. Và nhớ Trung Quốc dùng một múi giờ duy nhất, nhanh hơn Việt Nam một giờ, nên giờ tàu, giờ mở cửa và giờ hạ cánh đều theo giờ địa phương — đọc sai múi giờ là nguyên nhân muộn chuyến phổ biến nhất.

Lỗi 12. Quên ngày nghỉ và giờ đóng cửa. Nhiều bảo tàng lớn đóng cửa vào thứ Hai, trong đó có những bảo tàng nổi tiếng ở Bắc Kinh. Tới nơi mới biết đóng cửa là mất trắng một buổi. Hãy kiểm ngày nghỉ định kỳ của từng điểm trước khi xếp lịch, và đặt chỗ trước với các điểm yêu cầu đặt vé theo khung giờ, vì nhiều nơi giới hạn số khách mỗi ngày và bán hết vé trong ngày từ rất sớm.

Bảng tóm tắt mười hai lỗi và cách tránh

Ba thứ nên chuẩn bị ngay hôm nay

• Một ghi chú trong điện thoại chứa: ảnh hộ chiếu, ảnh địa chỉ khách sạn bằng chữ Hán, số khách sạn, số đại sứ quán, và ảnh chụp vé đã đặt.
• Một ứng dụng dịch đã tải gói tiếng Trung ngoại tuyến, đã thử dịch một câu khi tắt mạng.
• Một ví điện tử đã liên kết thẻ và đã chạy thử một giao dịch nhỏ khi còn ở nhà.

Điều duy nhất đáng nhớ

Hầu hết mười hai lỗi trên đều có một điểm chung: chúng xảy ra vì người đi chờ tới Trung Quốc mới xử lý. Điện thoại, ví điện tử, vé tàu, địa chỉ khách sạn, lịch trình — làm được ở nhà thì làm ở nhà. Chuyến đi Trung Quốc sẽ suôn sẻ hay không phụ thuộc vào khoảng một giờ chuẩn bị trước khi ra sân bay, chứ không phụ thuộc vào việc bạn tới đó rồi.

Nguồn: Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc — Quy định bán vé và lên tàu của đường sắt Trung Quốc · Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc — Chính sách hoàn thuế xuất cảnh cho khách nước ngoài · Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc — Giờ mở cửa và ngày nghỉ định kỳ · Chính quyền thành phố Bắc Kinh — Hướng dẫn cho khách quốc tế về thanh toán di động và giấy tờ tuỳ thân · Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc — Quy định về việc chấp nhận tiền mặt trong giao dịch thanh toán