Vạn Lý Trường Thành

Vạn Lý Trường Thành: đi một đoạn, nghỉ đúng lúc, nhớ lâu hơn

Vạn Lý Trường Thành dài tới mức không ai đi hết trong một chuyến. Bức tường này không xây một lần rồi thôi, mà được đắp qua nhiều triều đại rồi nối lại với nhau, tổng cộng hơn hai mươi nghìn cây số. Nói cách khác: bạn có thể tới đây vài lần mà vẫn chỉ đi được một khúc rất nhỏ.

Một công trình dài hơn sức người đi

Người ta hay hình dung Trường Thành là một bức tường thẳng tắp chạy ngang bản đồ. Ra tới nơi mới thấy nó uốn theo sống núi, chỗ lên chỗ xuống, có đoạn dốc tới mức phải bám lan can mới leo nổi. Tường không đứng một mình giữa đồng bằng, nó là một phần của địa hình.

Vì đắp qua nhiều triều đại, mỗi đoạn có chất liệu và cách xây hơi khác nhau. Có đoạn đá lớn, có đoạn gạch nhỏ, có đoạn được gia cố thêm về sau. Đứng trên mặt thành nhìn dọc theo dải tường, bạn sẽ thấy rõ những mối nối — chỗ này đời này đắp, chỗ kia đời khác sửa. Đó cũng là lý do nhiều đoạn mang tên riêng thay vì gọi chung là Trường Thành.

Hơn hai mươi nghìn cây số là con số khiến mọi kế hoạch "đi hết" trở nên vô nghĩa. Người đi nhiều năm cũng chỉ chọn một vài đoạn. Điều nên làm không phải là đi cho nhiều, mà là chọn cho đúng đoạn hợp với sức mình và thời tiết hôm đó.

Đoạn ngoài Bắc Kinh mà phần đông khách tới

Phần đông khách tới nhất nằm ngoài Bắc Kinh. Ở đó bậc thang được tu sửa, có lan can, đi giày thường cũng lên được. Có xe đưa đón từ trung tâm thành phố, có cổng soát vé, có khu bán nước và nhà vệ sinh. Đây là kiểu đi mà người lần đầu nên chọn, vì đường lên rõ ràng và không cần chuẩn bị gì đặc biệt.

Các đoạn xa hơn như Mộ Điền Dục, Kim Sơn Lĩnh thường vắng hơn, nhưng cũng khó đi hơn: bậc thang gồ ghề, ít lan can, ít hàng quán. Muốn tới đó thì phải đi xa thành phố thêm một đoạn và đi sớm, đôi khi phải tự lo xe. Nhiều người chọn cách ngủ một đêm gần chân thành để sáng hôm sau lên sớm.

Đi sớm có hai cái lợi rõ rệt: tránh được đoàn khách đông và tránh được nắng. Trên mặt thành hầu như không có bóng râm, nắng lên thì nóng rất nhanh vì đá giữ nhiệt. Mũ, nước và một lớp áo mỏng dài tay tính ra hữu ích hơn nhiều thứ khác trong ba lô.

Bậc thang cao, không đều, và chuyện nghỉ đúng lúc

Bậc thang ở đây cao và không đều. Có bậc thấp, có bậc cao gấp rưỡi, có bậc nghiêng vì đá mòn. Nghĩa là bạn không thể leo theo quán tính như leo cầu thang ở nhà — mắt phải nhìn chân, và đầu gối phải làm việc liên tục. Đây là lý do những người leo khoẻ ở phòng tập vẫn có thể mệt trước người đi bộ nhiều.

Người lên nhanh nhất thường là người nghỉ đúng lúc, chứ không phải người khoẻ nhất. Nghỉ ngắn, nghỉ nhiều lần, đứng sang một bên để người khác đi qua — cách đó giữ được nhịp đều. Còn leo một mạch cho tới khi hụt hơi thì phải nghỉ dài gấp mấy lần, và tới lúc nghỉ xong thì đã hết hứng.

Chiều xuống mới là phần nên chuẩn bị. Đá mòn nên trơn, dốc xuống dồn lực vào gối và ngón chân. Nếu đầu gối bạn có vấn đề, nên tính trước: đi chậm, bám lan can nếu có, và đừng để tới lúc mệt mới bắt đầu xuống.

Trước khi đi, nên nhớ

• Giày bám tốt quan trọng hơn giày đẹp, vì đá mòn khá trơn.
• Trên thành hầu như không có bóng râm, nên mũ và nước là thứ phải mang.
• Muốn vắng thì đi xa trung tâm hơn một đoạn và có mặt sớm.
• Nghỉ ngắn nhiều lần hiệu quả hơn nghỉ dài một lần.
• Chọn một đoạn và đi cho hết, đừng cố nhồi nhiều đoạn trong một buổi.

Trường Thành không phải chỗ để chinh phục, nó là chỗ để đi chậm và nhìn. Đi một đoạn cho tử tế thường để lại ấn tượng nhiều hơn việc chạy qua ba đoạn trong một ngày.

Bạn đã leo đoạn nào, và đoạn đó có gì khiến bạn nhớ tới giờ?