Tất Tiết và hang Chức Kim Động: động khô lớn bậc nhất Trung Quốc

Tất Tiết — thành phố ở ngã ba ba tỉnh

Tất Tiết là một địa cấp thị ở tây bắc tỉnh Quý Châu, nơi cao nguyên Vân Quý hạ xuống vùng núi Ô Mông. Thành phố nằm ở ngã ba Quý Châu, Vân Nam và Tứ Xuyên, phía nam giáp An Thuận và Lục Bàn Thủy, phía tây nam giáp Vân Nam, phía bắc giáp Tứ Xuyên. Người ta vẫn gọi vùng này là "cửa khóa của Xuyên, Điền, Kiềm" vì mọi tuyến đường từ Tứ Xuyên xuống Vân Nam theo hướng tây đều phải qua đây.

Về số liệu: diện tích toàn thành phố khoảng 26.849 ki-lô-mét vuông, đứng thứ ba toàn tỉnh Quý Châu và chiếm hơn 15 phần trăm diện tích tỉnh. Đây cũng là địa cấp thị đông dân nhất Quý Châu, với khoảng 6,6 triệu người thường trú; số hộ khẩu đăng ký lên tới gần 9,5 triệu. Trụ sở thành phố đặt ở quận Thất Tinh Quan. Vì nằm cao trên cao nguyên, nhiệt độ trung bình năm ở đây chỉ khoảng 13 độ C, mùa hè không quá nóng và mùa đông không quá lạnh.

Ba thứ nổi tiếng của Tất Tiết

• Rừng đỗ quyên trăm dặm — một dải rừng đỗ quyên tự nhiên trải dài hơn 50 ki-lô-mét, rộng từ 1 đến 3 ki-lô-mét, tổng diện tích khoảng 125,8 ki-lô-mét vuông. Đây được xem là dải rừng đỗ quyên tự nhiên lớn nhất thế giới về diện tích và số loài, với hàng chục loài mọc từ độ cao khoảng 1.200 mét lên tới 1.800 mét. Hoa nở từ cuối tháng Ba tới đầu tháng Năm, rộ nhất vào giữa tháng Tư. Khu này được công nhận là khu thắng cảnh quốc gia cấp 5A.
• Hồ cỏ Uy Ninh — hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất và cao nhất tỉnh Quý Châu, nằm ở huyện tự trị Uy Ninh. Đây là vùng đất ngập nước trên cao, là điểm dừng chân và trú đông của hơn 240 loài chim với hơn một trăm nghìn con mỗi mùa, trong đó đáng chú ý nhất là sếu cổ đen — loài được bảo vệ cấp một của Trung Quốc. Mùa đông là lúc dễ gặp sếu nhất.
• Đồi hoa hẹ — ở độ cao hơn 2.500 mét thuộc huyện Hách Chương có dải hoa hẹ núi mọc tự nhiên liền mạch được cho là lớn nhất thế giới, nở tím cả sườn núi vào cuối hè.

Hang Chức Kim Động — động khô lớn bậc nhất Trung Quốc

Nhưng thứ khiến du khách tới Tất Tiết nhiều nhất không nằm ở thành phố, mà ở huyện Chức Kim, cách trung tâm chừng một trăm ki-lô-mét. Đó là hang Chức Kim Động, nằm ở xã Quan Trại, huyện Chức Kim, bên bờ nam sông Lục Xung — một nhánh đầu nguồn của sông Ô Giang. Tên gọi cũ của hang là Đả Kê Động; về sau người ta đổi thành Chức Kim Động theo tên huyện.

Những con số của hang

Đây là một hang khô nhiều tầng, hình thành do nước sông cắt sâu vào khối đá vôi rồi hạ thấp dần, để lại lòng hang cũ nằm trên cao. Các con số chính được nhiều nguồn nhắc tới:

• Tổng chiều dài đã khảo sát: khoảng 12,1 ki-lô-mét, chia làm bốn tầng và hơn mười đại sảnh.
• Đoạn mở cho khách đi: phần lớn tài liệu ghi 6,6 ki-lô-mét; một số nguồn ghi đoạn đi bộ trong hang khoảng 3,4 ki-lô-mét và toàn tuyến tham quan 4,5 tới 6,6 ki-lô-mét tuỳ cách tính.
• Nơi rộng nhất: khoảng 175 mét. Chênh cao lớn nhất trong hang: hơn 150 mét. Tổng diện tích: hơn 700.000 mét vuông. Thể tích: khoảng 5 triệu mét khối.
• Số loại trầm tích: hơn 40 loại, gồm măng đá, cột đá, màn đá, hoa đá, cờ đá — gần như đủ mọi dạng trầm tích trong hang đá vôi.
• Nhiệt độ trong hang: khoảng 10 tới 16 độ C quanh năm, độ ẩm trên 90 phần trăm. Vì vậy mùa hè vào hang thấy lạnh rõ rệt so với bên ngoài.

Hai báu vật và những sảnh lớn

Hai cảnh được nhắc nhiều nhất là hai khối trầm tích lớn:

• Ngân Vũ Thụ — "cây mưa bạc", cao khoảng 17 mét, màu trắng trong. Theo tài liệu của khu thắng cảnh, khối này do nước nhỏ từ trần hang và hơi nước bắn lên cùng lắng đọng mà thành, thời gian hình thành được ước khoảng 150.000 năm.
• Bá Vương Khôi — "mũ trụ của bá vương", cao khoảng 14 mét, hình dáng giống chiếc mũ trụ của tướng cổ, vân đá rõ nét, thời gian hình thành được ước tới 350.000 năm.

Dọc tuyến có các sảnh như Nghênh Tân Đường, Tháp Lâm Cung, Vạn Thọ Cung, Linh Tiêu Điện, Quảng Hàn Cung và khu được gọi là Thập Vạn Đại Sơn. Cách đếm không hoàn toàn thống nhất giữa các nguồn: có tài liệu ghi 13 đại sảnh và 47 sảnh nhỏ với hơn 150 điểm, tài liệu khác ghi 12 đại sảnh. Điểm cần nói rõ là phần lớn con số trên đây là số liệu do cơ quan quản lý khu thắng cảnh và truyền thông địa phương công bố, không phải kết quả khảo sát độc lập của một cơ quan nghiên cứu bên ngoài.

Vì sao hang được công nhận

Năm 2015, Chức Kim Động được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc công nhận là công viên địa chất toàn cầu, trở thành công viên địa chất toàn cầu đầu tiên của tỉnh Quý Châu. Năm 2022, khu được nâng lên thành khu thắng cảnh quốc gia cấp 5A. Các hội nghề nghiệp trong nước thường gọi đây là "vua hang động Trung Quốc" và "bảo tàng đá vôi", và trong nhiều cuộc bình chọn của giới du lịch, hang đứng đầu danh sách các hang đẹp nhất nước.

Đi lại và những điều cần biết trước

Từ Quý Dương đi ô tô tới Chức Kim mất khoảng hai tiếng, quãng đường chừng 120 ki-lô-mét. Có ga tàu Chức Kim; từ ga vào khu thắng cảnh phải đi thêm xe buýt hoặc xe trung chuyển, mất khoảng ba mươi tới bốn mươi phút nữa, nên tổng thời gian đi từ Quý Dương bằng tàu thường lâu hơn đi ô tô. Giá vé vào hang ở các nguồn ghi quanh 140 nhân dân tệ, có nơi tính gộp vé và xe trung chuyển khoảng 130 tới 140; giá có thể thay đổi theo mùa và theo chính sách từng năm nên phải tra lại trước khi đi.

Một lưu ý rất cụ thể: vì nhiệt độ trong hang thấp và ẩm cao, khách nên mang theo áo khoác mỏng kể cả khi đi vào mùa hè, và đi giày có độ bám tốt vì sàn hang trơn. Ngoài hang Chức Kim, huyện còn có khu Chức Kim Đại Hạp Cốc, nên khách có thể ghép hai điểm trong một ngày. Khu thắng cảnh thường mở khoảng 9 giờ tới 17 giờ và ngừng bán vé trước đó một tiếng, nhưng giờ mở cửa thay đổi theo mùa và dịp lễ.

Nguồn: Wikipedia tiếng Trung — 毕节市 · Wikipedia tiếng Trung — 织金洞 · Trang tin Quý Châu (gzstv.com) — 来贵州，体验多样清凉之旅：山洞探秘，穿越时空 · LoongWander — 織金洞：畢節5A級中國最美溶洞 · Tân Lãng (sina.cn) — 国内溶洞最佳目的地是哪个？织金洞门票/游览全攻略