Hoàng Long

Hàng nghìn hồ canxi xếp tầng giữa rừng nguyên sinh Tứ Xuyên

Hoàng Long (黄龙) là một khe núi đá vôi ở huyện Tùng Phan, châu tự trị A Bá (Tạng và Khương), phía bắc tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Tên gọi nghĩa đen là Rồng Vàng. Khu thắng cảnh rộng khoảng 700 km², trải từ cao độ 1.700 m lên tới đỉnh Tuyết Bảo Đỉnh cao 5.588 m, và chỉ cách Cửu Trại Câu khoảng 100 km. Nếu Cửu Trại Câu là vương quốc của những hồ lớn và thác nước, Hoàng Long là thế giới của những hồ nhỏ xếp tầng: bờ và đáy kết tủa canxi màu vàng óng, còn nước thì xanh ngọc lam, xanh lục, có chỗ pha vàng. Chính dải vàng uốn lượn theo thung lũng ấy khiến người xưa ví nơi đây như một con rồng vàng khổng lồ nằm giữa núi tuyết, và đặt cho nó biệt danh nhân gian dao trì, nghĩa là hồ quý chốn nhân gian.

Năm 1992, UNESCO ghi Hoàng Long vào Danh sách Di sản Thế giới theo tiêu chí (vii), hồ sơ số 638. Hồ sơ đánh giá khu vực này hội đủ núi phủ tuyết, sông băng cực đông của Trung Quốc, hệ sinh thái rừng đa dạng, các khối đá vôi ngoạn mục, thác nước và suối nước nóng; đây cũng là nơi còn gấu trúc khổng lồ và voọc mũi hếch vàng Tứ Xuyên. Trang chính thức của khu thắng cảnh tóm gọn vẻ đẹp ấy vào bảy nét: hồ ngũ sắc, núi tuyết, hẻm núi, rừng nguyên sinh, bãi canxi chảy, chùa cổ và phong tục bản địa.

Vì sao nước ở đây lại thành bậc thang vàng

Nước ở Hoàng Long giàu ion canxi và bicacbonat. Khi chảy qua sườn dốc, nước gặp chênh lệch nhiệt độ và áp suất nên canxi cacbonat kết tủa lại thành lớp đá canxi kết tủa màu vàng ngà. Lớp kết tủa bồi dần ở mép, cao lên thành gờ chắn và giữ nước phía sau thành hồ nhỏ; hồ trên đầy thì tràn xuống hồ dưới, cứ thế lặp lại hàng nghìn lần. Kết quả là một hệ thống hồ nối nhau như ruộng bậc thang chạy suốt thung lũng. Màu nước xanh ngọc đến từ độ sâu, từ trầm tích dưới đáy và từ ánh sáng bị khúc xạ, nên cùng một hồ, nước có thể đổi màu theo giờ trong ngày. Vì lớp canxi lớn lên chỉ vài milimét mỗi năm, mọi tác động của bàn chân lên mặt đá đều gần như không thể phục hồi.

Đi bộ trong thung lũng Hoàng Long: bốn điểm mốc

Thung lũng chính dài khoảng 3,6 km. Cổng vào nằm ở cao độ khoảng 3.230 m và điểm cao nhất của tuyến là Ngũ Sắc Trì ở 3.576 m, chênh nhau chừng 346 m. Đó là con số nhỏ với người khoẻ, nhưng ở độ cao hơn 3.000 m thì mỗi bậc thang đều đáng tính.

Điểm đầu trên tuyến là bãi canxi vàng 金沙铺地, nằm ở cao độ 3.305 m, dài khoảng 1.300 m, chỗ rộng nhất tới 122 m và hẹp nhất khoảng 40 m. Khi nước mỏng tràn qua sườn, mặt canxi lấp lánh như vảy cá vàng dưới nắng. Theo tư liệu của khu thắng cảnh, đây là dải canxi lộ thiên có trạng thái tốt nhất, diện tích lớn nhất, chiều dài lớn nhất và màu sắc phong phú nhất trong số các cấu trúc cùng loại đã được biết trên thế giới.

Điểm cuối và cũng là phần đẹp nhất là Ngũ Sắc Trì (五彩池), cao 3.576 m, diện tích hơn 21.000 m², gồm 693 hồ nhỏ xếp so le. Đây là nhóm hồ canxi lộ thiên có quy mô lớn nhất và ở cao độ cao nhất thế giới. Phía sau là rừng thông và núi tuyết, phía trước là những ô nước xanh ngọc viền vàng; nếu chỉ có thời gian cho một điểm thì hãy dành thời gian cho nơi này.

Trên đường lên còn có chùa Hoàng Long (黄龙寺) ở cao độ khoảng 3.558 m. Khu chùa gồm chùa trước, chùa giữa và chùa sau, được khởi dựng từ đời Minh hoặc sớm hơn; sách Tùng Phan huyện chí ghi chùa do Mã Triều Cận, một vị quan võ đời Minh, cho xây. Đây là điểm nghỉ chân và là nơi thấy rõ sự giao thoa văn hoá Tạng và Hán trên tuyến đường này.

Vé, giờ mở cửa và cách đặt vé

Toàn bộ vé phải mua trực tuyến trước. Khu thắng cảnh không có quầy bán vé tại cửa, khách đặt qua kênh chính thức của khu hoặc qua cổng thông tin du lịch của châu A Bá, và cần hoàn tất trước 18 giờ ngày hôm trước. Bảng dưới là mức tham khảo, nhưng hãy kiểm lại trước khi đi vì giá và giờ có thể thay đổi theo mùa và theo thông báo của khu.

Về ưu đãi: trẻ từ 7 đến 18 tuổi, sinh viên đại học chính quy và người 60 đến 64 tuổi đi đúng dịp lễ theo quy định được giảm nửa giá; trẻ dưới 6 tuổi hoặc cao dưới 1,2 m, người từ 65 tuổi, quân nhân và người khuyết tật được miễn vé vào cửa nhưng vẫn phải trả tiền cáp treo nếu dùng. Khu chính giới hạn khoảng 12.500 đến 13.000 khách mỗi ngày, nên dịp lễ và mùa lá vàng cần đặt sớm.

Đường tới Hoàng Long: tàu cao tốc, máy bay hay xe khách

Cách gọn nhất hiện nay là tàu cao tốc. Ga Hoàng Long Cửu Trại nằm ở cao độ 2.977 m, cách khu thắng cảnh khoảng 27 km, đi xe chừng 35 phút; từ Thành Đô tới ga mất khoảng 2 giờ. Sân bay Cửu Hoàng ở thị trấn Xuyên Chủ Tự, huyện Tùng Phan, là sân bay cao nguyên 3.448 m; khoảng cách tới Hoàng Long được các nguồn ghi khác nhau từ 43 km đến 56 km, tương đương khoảng một giờ xe. Xe khách từ bến Trà Điếm Tử hoặc Tân Nam Môn ở Thành Đô đi Tùng Phan và Xuyên Chủ Tự mất 7 đến 8 giờ, sau đó phải đổi xe vào khu. Tự lái từ Thành Đô theo tuyến Đô Giang Yển, Vấn Xuyên, Mậu Huyện, Tùng Phan dài khoảng 370 km.

Cao độ và say độ cao: chuẩn bị trước khi lên

Không khí ở Ngũ Sắc Trì chỉ còn khoảng 65% oxy so với mực nước biển. Hoàng Long cao hơn Cửu Trại Câu nên nhiều người thấy khó thở, đau đầu hoặc chóng mặt ngay từ lúc bước ra khỏi cáp treo. Cách xử lý rất cụ thể: đi chậm, không chạy nhảy, nghỉ ở các điểm dừng, không uống rượu trong ngày lên cao, mang theo nước và đồ ăn nhẹ. Nên ngủ một đêm ở Tùng Phan hoặc Xuyên Chủ Tự để làm quen độ cao, hoặc đi Cửu Trại Câu trước rồi mới sang Hoàng Long. Trong khu có điểm cấp oxy miễn phí, còn bình oxy bán ở khu vực cửa vào với giá khoảng 15 đến 30 tệ. Người có bệnh tim, huyết áp hoặc vừa ốm dậy nên cân nhắc kỹ trước khi đi.

Thời điểm đi và cách ghép lịch trình

Cáp treo chạy từ khoảng tháng 4 tới 15/12, nhưng hồ đẹp nhất là cuối hè và mùa thu, đặc biệt tháng 9 và tháng 10 khi rừng chuyển vàng và nền trời trong. Mùa đông nước đóng băng, màu nhạt và cáp treo nghỉ. Một buổi ở thung lũng chính cần 4 đến 5 giờ; lên bằng cáp treo rồi đi bộ xuống là lựa chọn hợp lý nhất, vì tuyến xuống dài khoảng 5,5 km và mất 3 đến 4 giờ, đủ để ngắm gần hết các nhóm hồ. Nếu có thêm thời gian, hãy ghép Hoàng Long với Cửu Trại Câu cách khoảng 100 km và Mâu Ni Câu, nơi có thác Trát Dát và hồ Nhị Đạo Hải. Lịch trình ba ngày hai đêm kiểu Thành Đô, Hoàng Long, Cửu Trại Câu là phương án phổ biến và vừa sức nhất cho người tự đi lần đầu.

Nguồn: UNESCO — Hồ sơ Di sản Thế giới Khu thắng cảnh Hoàng Long · Khu thắng cảnh Hoàng Long (trang chính thức) · Wikipedia tiếng Việt — Hoàng Long, Tứ Xuyên · China Xian Tour — Vườn quốc gia Hoàng Long · Khu thắng cảnh Cửu Trại Câu — Cách tới Cửu Trại Câu