Hô Luân Bối Nhĩ: thảo nguyên lớn nhất Trung Quốc

Hô Luân Bối Nhĩ — thảo nguyên xanh ở góc đông bắc Trung Quốc

Ở góc đông bắc Khu tự trị Nội Mông Cổ, nơi Trung Quốc chạm vào cả Mông Cổ lẫn Nga, có một vùng đất rộng đến mức người ta hay ví nó bằng cả một quốc gia. Đó là Hô Luân Bối Nhĩ (呼伦贝尔), thành phố cấp địa khu có diện tích khoảng 263.000 km² — lớn nhất Trung Quốc, rộng hơn nước Anh (khoảng 244.000 km²) và tương đương tỉnh Sơn Đông cộng với tỉnh Giang Tô. Trung tâm hành chính của vùng là quận Hải Lạp Nhĩ, còn phần lớn diện tích là rừng, thảo nguyên, đầm lầy và hồ.

Tên vùng đất được ghép từ hai hồ nước nằm trong địa giới. Hồ Hô Luân là một trong những hồ nước ngọt lớn nhất Trung Quốc, còn hồ Bối Nhĩ nằm vắt qua đường biên giới với Mông Cổ. Chính vì thế mà cái tên Hô Luân Bối Nhĩ vừa là tên đất, vừa gợi nhắc tới hai vùng nước đã nuôi sống cả một miền du mục.

Thảo nguyên lớn nhất và còn nguyên vẹn nhất

Thảo nguyên Hô Luân Bối Nhĩ được xem là một trong bốn thảo nguyên lớn nhất thế giới và là thảo nguyên còn giữ được vẻ nguyên vẹn nhất ở Trung Quốc. Người Trung Quốc thường gọi nó bằng những cái tên rất thơ: "viên ngọc xanh của phương bắc" và "vùng đất sạch xanh". Vào mùa hè, cỏ mọc cao tới đầu gối, điểm xuyết những đám hoa dại vàng và tím, đàn ngựa, đàn bò và đàn cừu di chuyển như những đám mây trên mặt đất.

Theo số liệu chính quyền địa phương công bố, Hô Luân Bối Nhĩ có khoảng 126.000 km² rừng, 100.000 km² thảo nguyên, 20.000 km² đất ngập nước, hơn 500 hồ và hơn 3.000 con sông. Đây được coi là hệ sinh thái lớn và hoàn chỉnh nhất Trung Quốc. Rừng Đại Hưng An phủ kín phía đông, còn sông Ergun chảy dọc biên giới Trung – Nga và trở thành đường phân giới từ sau Điều ước Nerchinsk năm 1689. Dọc hai bờ sông ấy là những cánh rừng bạch dương và những ngôi làng nhỏ của người Nga gốc di cư.

Mùa hè trên thảo nguyên và lễ hội Naadam

Từ tháng 6 tới tháng 9 là mùa đẹp nhất. Người dân địa phương dựng lều, mở trại du lịch và đón khách bằng chén trà sữa nóng. Món ăn đặc trưng vùng này đều xoay quanh sữa và thịt: trà sữa pha với muối, sữa đậu phụ, phô mai khô, thịt cừu luộc và cừu nướng nguyên con. Du khách thường được mời cưỡi ngựa, kéo cung và thử sức bền trên yên ngựa của người Mông Cổ.

Vào giữa mùa hè, các buổi lễ hội Naadam được tổ chức tại nhiều huyện. Naadam là dịp để các chàng trai, cô gái tranh tài ở ba môn truyền thống: đấu vật, đua ngựa và bắn cung. Đây không phải tiết mục dàn dựng cho khách mà là sinh hoạt thật của cộng đồng du mục, nên thời gian cụ thể thay đổi theo từng địa phương mỗi năm.

Sang tháng 9, cỏ chuyển vàng và những cánh rừng bạch dương bắt đầu đổi màu, tạo nên khung cảnh mà dân nhiếp ảnh gọi là "mùa vàng phương bắc".

Mùa đông và cực lạnh của Trung Quốc

Mùa đông ở Hô Luân Bối Nhĩ là một thế giới khác. Nhiệt độ phổ biến xuống từ âm 30 tới âm 40 độ C, còn huyện Genhe (根河) được gọi là "Trung Quốc lãnh cực" với kỷ lục từng ghi nhận tới âm 58 độ C. Đây là một trong những nơi lạnh nhất đất nước tỷ dân. Hiện tượng nước sôi hắt ra không khí đông cứng ngay thành sương trở thành trò thử thách được du khách ưa chuộng. Hồ Hô Luân đóng băng thành mặt băng mênh mông, và các lễ hội băng tuyết được tổ chức tại nhiều điểm.

Trong các cánh rừng phía bắc vẫn còn những cộng đồng săn bắn và chăn tuần lộc cuối cùng của Trung Quốc, như người Evenk ở khu Aoluguya và người Oroqen. Họ nuôi tuần lộc, sống theo mùa và gắn với rừng bạch dương. Các điểm tham quan văn hoá tuần lộc ngày nay mở cửa cho khách, nhưng đây trước hết là cộng đồng đang sống chứ không phải công viên giải trí, nên cần ứng xử tôn trọng.

Mãn Châu Lý — nơi nhìn sang ba nước

Ở phía tây của Hô Luân Bối Nhĩ, thành phố biên giới Mãn Châu Lý (满洲里) là cửa khẩu đường bộ và đường sắt quan trọng với Nga. Vẻ ngoài của thành phố mang đậm dấu ấn kiến trúc Nga: mái vòm, tháp nhọn, nhà gỗ và biển hiệu song ngữ Trung – Nga. Điểm nổi tiếng nhất là quảng trường búp bê Matryoshka với những pho tượng búp bê Nga lồng nhau khổng lồ. Từ tháp quan sát gần cửa khẩu, người ta có thể ngắm đường biên giới và cảnh vật của cả ba nước Trung Quốc, Nga, Mông Cổ — dân địa phương gọi là "một mắt nhìn ba nước". Chợ biên giới ở đây bán đồ Nga, mật ong, sô-cô-la và các loại búp bê gỗ.

Cần biết khi đi Hô Luân Bối Nhĩ

• Tháng 6 tới tháng 9 cho thảo nguyên xanh, tháng 9 cho cỏ vàng và rừng đổi màu, tháng 12 tới tháng 2 cho tuyết và băng. Mỗi mùa cho một khung cảnh hoàn toàn khác.
• Ban ngày và ban đêm chênh lệch nhiệt lớn ngay cả giữa mùa hè, nên mang áo khoác dày cho buổi tối.
• Khoảng cách giữa các điểm có khi lên tới vài trăm kilômét và giao thông công cộng thưa, nên thuê xe hoặc đi theo đoàn là cách hợp lý; cần tính toán thời gian di chuyển.
• Mùa đông phải trang bị áo lông vũ dày, tất len, găng, mũ trùm tai và giày chống trượt; điện thoại và máy ảnh dễ sụt pin vì lạnh nên cần pin dự phòng.
• Khi vào lều hay nhà của người địa phương, nên theo hướng dẫn của chủ nhà, không giẫm lên ngưỡng cửa và nhận chén trà sữa bằng hai tay — đó là phép lịch sự tối thiểu ở vùng du mục.

Nguồn: Wikipedia tiếng Anh — Hulunbuir · China Daily — Hulunbuir, thành phố cấp địa khu lớn nhất miền bắc Trung Quốc · Visit Our China — Hulunbuir Travel Guide · Trip.com — Cẩm nang du lịch Mãn Châu Lý và Genhe · Tour Bắc Kinh — Mười điểm tham quan hàng đầu ở Hô Luân Bối Nhĩ