Vốn nước ngoài

Vốn nước ngoài vào Trung Quốc: nhiều dự án hơn, vốn mỗi dự án ít hơn

Một con số thường được trích về đầu tư nước ngoài vào Trung Quốc là tổng vốn, và con số đó đang giảm. Nhưng đọc cùng số lượng doanh nghiệp mới thì bức tranh khác: nhiều dự án nhỏ hơn đang vào, và chúng tập trung vào vài nhóm ngành.

Năm 2025

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc công bố ngày 23/1/2026, năm 2025 có 70.392 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập mới tại Trung Quốc, tăng 19,1% so với năm trước. Cùng lúc, vốn đầu tư nước ngoài thực dùng đạt 747,69 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 106,92 tỷ USD, giảm 9,5%.

Chia theo ngành, vốn vào khu chế tạo là 185,51 tỷ nhân dân tệ và vào khu dịch vụ là 545,12 tỷ nhân dân tệ. Khối công nghệ cao thu hút 241,77 tỷ nhân dân tệ. Một số nhóm tăng mạnh: dịch vụ thương mại điện tử tăng 75%, sản xuất thiết bị và dụng cụ y tế tăng 42,1%, sản xuất thiết bị và phương tiện hàng không vũ trụ tăng 22,9%, theo cùng nguồn.

Theo nguồn vốn, dòng từ Thuỵ Sĩ tăng 66,8%, từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tăng 27,3% và từ Vương quốc Anh tăng 15,9%, cũng theo số liệu Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 23/1/2026.

Nghĩa là số dự án tăng trong khi tổng vốn giảm. Vốn bình quân mỗi dự án vì thế thấp hơn trước, và dòng vốn nghiêng về các ngành công nghệ, y tế và hàng không thay vì các dự án lớn truyền thống.

Sáu tháng đầu 2026

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết nửa đầu năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài thực dùng đạt 402,14 tỷ nhân dân tệ, với mức giảm thu hẹp 10,2 điểm phần trăm so với cùng kỳ, theo họp báo của Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc ngày 18/9/2026.

Bức tranh hai chiều

Nhìn cả chiều ra, dòng vốn Trung Quốc đi nước ngoài lại tăng. Năm 2025, tổng đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của Trung Quốc đạt 174,4 tỷ USD, tăng 7,1%; trong đó phần vào các nước đối tác của Sáng kiến Vành đai và Con đường đạt 39,7 tỷ USD, tăng 17,6%, theo báo cáo của EY công bố tháng 2/2026 dựa trên số liệu Bộ Thương mại và Cục Quản lý Ngoại hối Trung Quốc.

Với doanh nghiệp nước ngoài đang tính chuyện vào Trung Quốc, hai con số này gợi ý cách tiếp cận khác: một mặt, các dự án nhỏ, chuyên sâu vào ngành hẹp đang được chấp nhận nhiều hơn; mặt khác, hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc đi ra nước ngoài có thể là đường vào thị trường thứ ba nhanh hơn.

Cần lưu ý về cách hiểu số liệu. Con số vốn thực dùng là cách tính theo dự án được cấp phép và giao dịch thực tế ghi nhận, khác với cách tính theo cán cân thanh toán. So sánh hai bộ số liệu từ hai nguồn khác nhau sẽ dẫn tới kết luận sai.

Trước khi làm việc, nên nhớ

• Đọc số dự án và số vốn cùng nhau, vì hai chỉ số này đang đi hai hướng.
• Xác định ngành trước khi chọn địa điểm, vì ưu đãi khác nhau theo ngành và theo khu.
• Kiểm tra lại cách tính số liệu trước khi so với nguồn khác.
• Với ngành công nghệ, y tế, hàng không, đây là nhóm đang được dòng vốn mới nhắm tới.
• Tính cả phương án hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc thay vì chỉ mở chi nhánh.

Dòng vốn vào Trung Quốc đang nhỏ lại nhưng cũng chọn lọc hơn. Với nhà đầu tư, đây là thời điểm cần đọc kỹ ngành mình hơn là đọc con số tổng.

Bạn thấy dòng vốn nước ngoài đang dịch chuyển vào nhóm ngành nào ở Trung Quốc?