Hàng không Trung Quốc 2024: 730 triệu lượt khách và 263 sân bay

Một năm phá kỷ lục của ngành bay Trung Quốc

Ngày 3 tháng 1 năm 2025, Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) công bố số liệu cả năm 2024: các hãng bay nước này vận chuyển 730,2 triệu lượt hành khách, tăng 17,9% so với năm trước. Đây là mức cao nhất trong lịch sử hàng không dân dụng Trung Quốc, và là lần đầu ngành vượt qua chính mức của năm 2019 — năm cuối trước khi đại dịch đóng cửa biên giới.

Điều đáng nói là cú hồi phục này gần như không dựa vào khách quốc tế. Nó được kéo lên bởi chính thị trường trong nước, nơi hàng trăm triệu người đã quen đặt vé qua ứng dụng điện thoại, làm thủ tục trực tuyến và bay giữa các thành phố lớn như đi tàu.

Bức tranh 2024 qua những con số có mốc

• 730,2 triệu lượt hành khách cả năm, tăng 17,9% so với 2023 (CAAC, công bố ngày 3 tháng 1 năm 2025).
• 664,7 triệu lượt trên các đường bay nội địa, tăng 12,6%; trong đó 9,58 triệu lượt là các chuyến tới Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan, tăng 43,3%.
• 65,6 triệu lượt trên đường bay quốc tế, tăng 125,6% — mức tăng mạnh nhất theo nhóm, nhưng mới bằng khoảng 88% của năm 2019.
• 13,81 triệu giờ bay và 5,39 triệu chuyến bay, tăng lần lượt 13,1% và 9,5%.
• Ngày cao điểm nhất năm đạt 2,45 triệu lượt khách, tăng 9,8% so với đỉnh của năm 2023; hệ số sử dụng ghế bình quân vượt 83%, ngang mức 2019.

Cũng theo CAAC, năm 2024 ngành hàng không dân dụng Trung Quốc không để xảy ra vụ tai nạn nào.

263 sân bay và khoảng cách giữa các vùng

Tính đến hết năm 2024, Trung Quốc đại lục (không kể Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan) có 263 sân bay vận tải, tăng 4 sân bay so với cuối năm 2023. Bốn sân bay mới đưa vào khai thác đều nằm ở vùng còn khó khăn: Hình Đài Đại Liên (Hà Bắc), Kỳ Đài Giang Bố Lạc Khắc và Hòa Tĩnh Ba Âm Bố Lỗ Khắc (Tân Cương), Tuy Phân Hà Đông Ninh (Hắc Long Giang). Mở sân bay ở những nơi xa đường sắt vẫn là cách Trung Quốc kéo vùng sâu vùng xa lại gần phần còn lại của đất nước.

Bốn cửa ngõ lớn nhất vẫn là Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu và Thành Đô. Sân bay quốc tế Đại Hưng Bắc Kinh khai thác từ tháng 9 năm 2019, thiết kế ban đầu cho 72 triệu khách mỗi năm và có thể mở rộng lên 100 triệu, với bốn đường cất hạ cánh. Sân bay quốc tế Thủ Đô và Sân bay Phố Đông Thượng Hải đều thuộc nhóm nhà ga có công suất thiết kế trên 80 triệu khách mỗi năm. Sân bay Thiên Phủ Thành Đô, mở năm 2021, hiện là sân bay có diện tích nhà ga lớn nhất Trung Quốc với hơn 700.000 mét vuông.

Chiếc máy bay nội địa C919

Song song với hạ tầng, Trung Quốc đang cố giành lấy phần giá trị lớn nhất của ngành: máy bay. Ngày 28 tháng 5 năm 2023, chiếc COMAC C919 đầu tiên bước vào khai thác thương mại bằng chuyến MU9191 của China Eastern Airlines, bay từ Thượng Hải Hồng Kiều tới Bắc Kinh Đại Hưng. Đây là máy bay thân hẹp do Tập đoàn Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) phát triển, nhắm thẳng vào phân khúc mà Boeing 737 và Airbus A320 đang thống trị.

Cần nói thẳng: C919 chưa thể soán ngôi hai hãng kia. Động cơ và nhiều hệ thống quan trọng của nó vẫn phụ thuộc chuỗi cung ứng nước ngoài, sản lượng còn thấp và phần lớn khách hàng là các hãng bay trong nước. Đây là bước đi dài hạn hơn là một cuộc lật đổ tức thời.

Vì sao tàu cao tốc vẫn là đối thủ đáng gờm

Ở Trung Quốc, máy bay không chỉ cạnh tranh với máy bay. Với mạng đường sắt cao tốc dài nhất thế giới, các chặng dưới khoảng 1.000 km thường bị tàu giành khách, vì ga nằm trong trung tâm thành phố, thủ tục nhanh và ít bị trễ vì thời tiết. Hàng không buộc phải lùi về các chặng dài, các tuyến tới vùng sâu vùng xa và các đường bay quốc tế — nơi tàu cao tốc không vươn tới.

Một chi tiết cho thấy sự khác biệt ấy: ở các tỉnh phía tây như Tân Cương hay Tây Tạng, khoảng cách địa lý khiến máy bay gần như không có đối thủ, còn ở hành lang bận rộn Bắc Kinh — Thượng Hải, cuộc cạnh tranh giữa tàu và máy bay diễn ra từng giờ.

Nhìn về năm 2025

CAAC dự báo năm 2025 ngành sẽ phục vụ khoảng 770 triệu lượt khách, và riêng mùa cao điểm Tết Nguyên đán kéo dài từ ngày 14 tháng 1 đến ngày 22 tháng 2 năm 2025 có thể đạt 90 triệu lượt. Về vận hành, theo CAAC, hơn 70% hành khách nội địa làm thủ tục trực tuyến và hơn 260 sân bay đã cho lên máy bay không cần giấy tờ in.

Câu hỏi lớn còn để ngỏ nằm ở đường bay quốc tế. Nếu các hãng Trung Quốc tiếp tục bị hạn chế số chuyến tới Mỹ và châu Âu vì lý do chính trị, thì phần tăng trưởng của ngành nhiều khả năng vẫn phải trông vào thị trường nội địa 1,4 tỷ dân — một thị trường đủ lớn để tự nuôi mình, nhưng cũng đã bắt đầu chạm trần ở những tuyến bay đông khách nhất.

Nguồn: Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc — Niên giám thống kê phát triển hàng không dân dụng 2024 · China Daily — Hàng không Trung Quốc lập kỷ lục về vận chuyển hành khách năm 2024 · Chính phủ Trung Quốc (english.gov.cn) — Vận tải hành khách hàng không đạt đỉnh cao kỷ lục · VTV — Trung Quốc tăng tốc trở thành trung tâm hàng không số 1 thế giới · Hanoi Online — Hàng không dân dụng Trung Quốc phục hồi mạnh mẽ