Ngọc Long Tuyết Sơn và Lệ Giang: sông băng ở độ cao 4.680 mét

Mười ba ngọn tuyết sơn trắng nằm ngay sát một thành phố

Sáng sớm, đứng ở bờ hồ Hắc Long Đàm phía bắc thành phố Lệ Giang, người ta thấy một dãy núi trắng xoá nhô lên khỏi rừng tùng xanh sẫm. Đó là Ngọc Long Tuyết Sơn, nghĩa đen là "núi tuyết rồng ngọc". Dãy núi chạy theo hướng bắc – nam, dài khoảng 35 ki-lô-mét, rộng chừng 13 ki-lô-mét, nằm cách thành phố hơn mười lăm ki-lô-mét về phía bắc. Điều khiến nó đáng nhớ không nằm ở kích thước: đây là dãy núi có sông băng lớn ở vĩ độ rất thấp, và đỉnh cao nhất của nó là Phiến Tử Đẩu, 5.596 mét so với mặt biển.

Tính từ mặt thung lũng Lệ Giang ở độ cao khoảng 2.400 mét lên tới đỉnh, dãy núi dựng lên một bức tường cao hơn ba nghìn mét. Cả khối có mười ba đỉnh chính, phần trên quanh năm phủ tuyết. Người Nạp Tây sống ở chân núi gọi dãy này là "Ba Sử" trong tiếng của mình, và coi đó là thần núi bảo hộ cho cả vùng.

Bốn tầng độ cao, bốn kiểu cảnh khác nhau

Khu thắng cảnh được tổ chức theo độ cao, và phần lớn du khách đi theo thứ tự từ thấp lên cao.

• Cam Hải Tử, khoảng 3.100 mét — nguyên là một hồ băng cổ, nước rút dần để lại một thảo nguyên ba mặt kín núi, dài chừng 4 ki-lô-mét và rộng 1,5 ki-lô-mét. Đây là chỗ nhìn trọn cả dãy, và cũng là điểm ngắm "nhật chiếu kim sơn" — nắng sớm rọi vàng lên tuyết.
• Lam Nguyệt Cốc, khoảng 2.900 – 3.000 mét — trước kia gọi là Bạch Thuỷ Hà, "sông nước trắng". Đây là chuỗi hồ nhỏ nối nhau trong thung lũng; nước đổi màu xanh ngọc tới xanh lam tuỳ ánh sáng vì chứa nhiều khoáng chất. Mùa khô nước trong hơn, mùa mưa nước đục và màu kém rõ.
• Vân Sam Bình, khoảng 3.240 mét — bãi cỏ phẳng giữa rừng vân sam già, có tuyến cáp treo nhỏ lên tới nơi, giá khoảng 55 nhân dân tệ.
• Mục Ngưu Bình, khoảng 3.700 mét — đồng cỏ trên cao, xưa là nơi người Tạng đưa bò Tây Tạng lên chăn. Tuyến cáp treo trung bình lên đây khoảng 60 nhân dân tệ và ít người hơn hai tuyến kia.
• Công viên sông băng, 4.506 – 4.680 mét — trạm trên của tuyến cáp treo lớn; từ đó có đường bậc gỗ đi tiếp lên đài ngắm ở 4.680 mét. Đây là chỗ duy nhất trong khu mà khách đứng ngay cạnh băng.

Tuyến cáp treo lớn và những con số cần biết

Tuyến cáp treo lớn lên công viên sông băng dài 2.914 mét, chênh cao 1.150 mét, đi mất khoảng hai mươi phút để tới ga ở 4.506 mét. Giá vé giữa các nguồn không hoàn toàn khớp nhau: phần lớn trang bán vé ghi 140 nhân dân tệ một người, một số tài liệu cũ ghi 150. Vé vào khu thắng cảnh là 100 nhân dân tệ, cộng thêm 20 nhân dân tệ xe buýt nội khu để đi giữa các điểm — một vài nơi ghi 15 tệ. Cáp treo Vân Sam Bình khoảng 55 tệ, Mục Ngưu Bình khoảng 60 tệ.

Có hai điều nên chuẩn bị trước. Thứ nhất, vé cáp treo lớn bán theo khung giờ và theo tên, mở bán lúc 20 giờ tối hôm trước qua ứng dụng của đơn vị du lịch Lệ Giang; mùa cao điểm thường hết trong vài phút, và mỗi giấy tờ tuỳ thân chỉ được mua một lần trong 90 ngày, nên hủy vé rồi mua lại là việc không đơn giản. Thứ hai, tuyến này chạy từ 7 giờ sáng tới 4 giờ chiều, chuyến lên cuối cùng khoảng 14 giờ; nếu trễ, du khách vẫn có thể lên bằng các tuyến nhỏ nhưng không tới được sông băng.

Nếu không giành được vé tuyến lớn, hai tuyến nhỏ vẫn cho cảnh núi tuyết phía sau và ít chen chúc hơn hẳn. Dưới chân núi có người bán bình ô-xy loại nhỏ với giá vài chục nhân dân tệ; trên 4.000 mét không khí loãng, và ngay cả người khoẻ cũng thường thấy mệt khi leo bậc. Cần áo ấm: nhiệt độ ở 4.500 mét có thể xuống dưới 0 độ C kể cả khi dưới thung lũng đang nắng.

Lệ Giang — thành phố của người Nạp Tây dưới chân núi

Lệ Giang nằm ở phía tây bắc tỉnh Vân Nam, trên cao nguyên khoảng 2.400 mét. Phố cổ Lệ Giang được UNESCO ghi vào danh sách di sản thế giới năm 1997. Ba khu phố cổ hợp thành di sản: Đại Nghiên — khu lớn nhất và đông nhất, gọi quen là phố cổ Lệ Giang — cùng Thúc Hà và Bạch Sa ở gần đó. Đây là nơi sinh sống lâu đời của người Nạp Tây, dân tộc có chữ viết tượng hình Đông Ba riêng, dùng trong nghi lễ của thầy cúng.

Nước dẫn vào từng ngõ

Điều làm nên phố cổ không phải những ngôi nhà gỗ, mà là hệ thống nước. Từ sông Ngọc Hà, người xưa đào mương dẫn nước chảy men theo từng con phố, rồi mỗi nhà lại mở một nhánh nhỏ vào sân. Ở nhiều góc phố còn "tam nhãn tỉnh" — giếng ba mắt: mắt trên để lấy nước uống, mắt giữa để rửa rau, mắt dưới để giặt. Nước cũng là hệ thống chữa cháy, vì nhà gỗ xếp sát nhau.

Trung tâm phố cổ là quảng trường Bốn Phương, nơi các con phố chính toả ra bốn hướng — đó là lý do có tên này. Phía tây phố cổ là Mộc Phủ, dinh thự của dòng họ Mộc, những người nắm quyền cai trị vùng này từ thế kỷ 14 tới thế kỷ 17; phần lớn công trình hiện nay đã được phục dựng. Lệ Giang cũng là một mắt của tuyến Trà Mã Cổ Đạo, con đường chở trà từ Vân Nam sang Tây Tạng và đổi ngựa mang về.

Mùa nào nên tới

Tháng 10 tới tháng 4 là khoảng thời gian dễ thấy tuyết nhất; trời khô, nắng và lạnh. Từ tháng 6 tới tháng 9 là mùa mưa, núi thường bị mây che, nhiều ngày lên tới Cam Hải Tử chỉ thấy sương. Mùa đông, nhiệt độ dưới thung lũng có thể xuống quanh 0 độ C về đêm, nhưng đổi lại là những buổi sáng trời trong nhất.

Một điểm cần nói rõ vì các nguồn không thống nhất: khoản phí bảo tồn phố cổ 50 nhân dân tệ từng được thu ở Lệ Giang trong nhiều năm. Cách thu thay đổi qua từng giai đoạn và có lúc gần như không kiểm tra, nên nên hỏi khách sạn hoặc xem thông báo ở cổng các điểm như Mộc Phủ và công viên Hắc Long Đàm thay vì tin vào bài viết cũ trên mạng. Vé vào khu Ngọc Long Tuyết Sơn và vé phố cổ là hai khoản riêng biệt.

Nguồn: Bách khoa Baidu — 丽江市玉龙雪山景区 · Wikipedia tiếng Trung — 玉龙雪山 · UNESCO World Heritage Centre — Old Town of Lijiang · Tân Lãng (sina.cn) — 玉龙雪山现在天气怎么样 · Qunar — 玉龙雪山门票