Hưng Nghĩa và rừng đá Vạn Phong Lâm: hai vạn ngọn núi giữa ruộng lúa

Hưng Nghĩa — thành phố ở chỗ ba tỉnh gặp nhau

Hưng Nghĩa là thành phố cấp huyện, đồng thời là thủ phủ của châu tự trị dân tộc Bố Y và dân tộc Miêu Kiềm Tây Nam, tỉnh Quý Châu. Thành phố nằm ở mũi tây nam của tỉnh, tại chỗ Quý Châu giáp Vân Nam và Quảng Tây, nên trong các sách cũ nó được gọi là "ngã tư ba tỉnh" và "khoá yết Kiềm – Quế". Tên cũ của Hưng Nghĩa là Hoàng Thảo Bá; thành phố được thành lập theo quyết định của Quốc vụ viện ngày 6 tháng 11 năm 1987.

Diện tích toàn thành phố khoảng 2.915 ki-lô-mét vuông, dân số thường trú cuối năm 2023 là 1,0104 triệu người. Vùng này có trên ba mươi dân tộc cùng sống, trong đó người Bố Y, người Miêu, người Di và người Hồi là những nhóm đông nhất; tỉ lệ dân tộc thiểu số chiếm khoảng một phần tư dân số. Sông Nam Bàn chảy ngang qua địa phận thành phố.

Vì sao đi Hưng Nghĩa là đi Vạn Phong Lâm

Trong ba điểm lớn của Hưng Nghĩa — rừng đá Vạn Phong Lâm, hồ Vạn Phong và hẻm núi Mã Lĩnh Hà — thì Vạn Phong Lâm là chỗ gắn chặt với tên thành phố nhất. Nó nằm ngay ở phía đông nam thành phố, thuộc nhai đạo Vạn Phong Lâm, cách trung tâm chừng mười lăm ki-lô-mét.

Quy mô của một rừng đá

Vạn Phong Lâm nghĩa đen là "rừng mười nghìn ngọn". Con số được các nguồn chính thức dùng là gần hai vạn ngọn núi đá; dải rừng đá chạy dài khoảng 200 ki-lô-mét, rộng 30 tới 50 ki-lô-mét, tổng diện tích hơn 2.000 ki-lô-mét vuông. Đỉnh cao nhất trong khu khoảng 1.600 mét so với mặt biển, cao độ trung bình khoảng 1.200 mét, độ che phủ rừng 68,5 phần trăm. Đây là dạng địa hình núi đá vôi hình chóp phát triển điển hình bậc nhất của Trung Quốc, và các tài liệu du lịch thường gọi nó là "bảo tàng địa chất núi chóp" của nước này.

Không phải tất cả các ngọn đều giống nhau. Các nhà nghiên cứu chia Vạn Phong Lâm thành năm kiểu hình thái khác nhau, và mỗi kiểu cho một kiểu đường nét riêng khi nhìn từ trên cao:

• Liệt trận phong lâm — các ngọn xếp thành hàng, thành tuyến, nhìn như đội hình.
• Bảo kiếm phong lâm — các ngọn dựng đứng, sắc cạnh như lưỡi kiếm chúc lên trời.
• Quần long phong lâm — cụm ngọn chen nhau, uốn lượn liền mạch như thân rồng.
• La hán phong lâm — các ngọn tròn, thấp, xếp cạnh nhau như tượng trong hành lang chùa.
• Điệp mạo phong lâm — các ngọn chồng lên nhau như mũ xếp tầng.

Vạn Phong Lâm chia thành đông phong lâm và tây phong lâm; phần được đưa vào khai thác du lịch là tây phong lâm, nơi có các làng và ruộng nằm ngay dưới chân núi. Đông phong lâm thưa người hơn, chủ yếu là cảnh núi và các thôn nông nghiệp.

Sông Nạp Hôi và những làng Bố Y nằm trong lòng rừng đá

Điều làm tây phong lâm khác các khu núi đá khác là có nước và người ở giữa. Sông Nạp Hôi chảy qua lòng khu, và dọc theo nó là ba thôn ghép tên theo dòng chảy: Nạp Hôi Thượng, Nạp Hôi Trung và Nạp Hôi Hạ — tức "Nạp Hôi trên, giữa và dưới". Đây là các thôn của người Bố Y, sống bằng lúa nước trồng ngay dưới chân các ngọn núi đá.

Nạp Hôi Thượng được công nhận là "thôn trại dân tộc đặc sắc" năm 2011 và được bình chọn là một trong những ngôi làng đẹp nhất Trung Quốc năm 2013. Các thôn trong khu cũng là nơi quay chương trình truyền hình thực tế "Bố ơi, mình đi đâu thế" của Trung Quốc, điều này khiến lượng khách tới đây tăng mạnh. Người Bố Y ở đây giữ nghệ thuật "bát âm toạ xướng" — tám loại nhạc cụ vừa đánh vừa hát ngồi, được ghi trong danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia; du khách có thể nghe biểu diễn nhỏ trong làng với giá vài chục nhân dân tệ.

Tháng Ba tới tháng Tư, ruộng trong khu chuyển sang vàng vì hoa cải dầu. Cuối xuân tới hè, ruộng ngập nước rồi lúa lên xanh. Tháng Chín, lúa chín vàng và đó là lúc khu này được chụp nhiều nhất. Mùa nào tới cũng có cảnh, nhưng ba mùa đó là ba bảng màu khác hẳn nhau.

Từ Dương Khách đã tới đây trước cả du lịch

Nhà địa lý và lữ hành nổi tiếng đời Minh là Từ Dương Khách đã đi qua vùng Hưng Nghĩa khoảng năm 1638, tức hơn 380 năm trước. Trong du ký của mình, ông viết về các ngọn núi ở đây bằng câu "dựng đứng thành cụm, hùng vĩ hàng nghìn dặm, là thắng cảnh kỳ lạ của miền tây nam". Câu nói phổ biến mà người địa phương hay dẫn lại là "Thiên hạ sơn phong hà kỳ đa, duy hữu thử xứ phong thành lâm" — núi trên đời nhiều là thế, nhưng chỉ ở chỗ này núi mới mọc thành rừng. Cả hai câu đều được nhắc trong các bài giới thiệu chính thức của khu thắng cảnh và trong bài của Tân Hoa Xã Quý Châu.

Điều cần nói rõ để tránh nhầm: các câu đó là ghi chép du ký của một người đi đường, không phải văn bản đo đạc. Giá trị của nó nằm ở chỗ nó là tư liệu sớm nhất mô tả cảnh này, chứ không phải ở độ chính xác của con số.

Đạt 5A vào cuối năm 2024

Ngày 27 tháng 12 năm 2024, Bộ Văn hoá và Du lịch Trung Quốc công bố danh sách 19 khu thắng cảnh được xác định là khu du lịch cấp 5A quốc gia, trong đó có khu Vạn Phong Lâm của châu Kiềm Tây Nam. Đây là khu 5A đầu tiên của Hưng Nghĩa và của cả châu. Trước đó, tháng Bảy năm 2023, khu này đã vượt qua vòng đánh giá chất lượng cảnh quan để vào danh sách xây dựng 5A. Nhiều nguồn du lịch vẫn còn ghi Vạn Phong Lâm là khu 4A theo dữ liệu cũ, nên nếu thấy chỗ ghi 4A thì đó là thông tin trước năm 2024.

Hai điểm lớn đi kèm

• Hồ Vạn Phong — hồ chứa hình thành sau khi đập thuỷ điện Thiên Sinh Kiều bậc một chặn sông Nam Bàn; nước bắt đầu dâng từ tháng Tám năm 1998 và tổ máy đầu tiên phát điện cuối tháng Mười Hai cùng năm. Hồ nằm trong vùng núi đá nên được gọi là "hồ giữa muôn ngọn". Các nguồn đưa con số rất khác nhau: phần lớn bài du lịch ghi diện tích mặt hồ khoảng 176 ki-lô-mét vuông với dung tích hơn 10,2 tỉ mét khối; mục từ trên Wikipedia lại ghi khoảng 600 ki-lô-mét vuông; còn trang của khu thắng cảnh ghi "khu vực hồ 816 ki-lô-mét vuông". Sự chênh lệch này gần như chắc chắn là do mỗi nơi đo một phạm vi khác nhau — mặt nước, toàn bộ lòng hồ, hay vùng lưu vực. Người viết bài này không chọn một con số để khẳng định.
• Hẻm núi Mã Lĩnh Hà — hẻm núi dài khoảng 74,8 ki-lô-mét, chỗ sâu nhất 200 tới 400 mét tuỳ đoạn, hai bên vách đá có hàng chục thác nước treo, mùa mưa nước nhiều thì thác dày hơn hẳn. Đây là thắng cảnh trọng điểm quốc gia và được nhiều bài giới thiệu ví là "vết sẹo đẹp nhất trên mặt đất". Cách khu Vạn Phong Lâm khoảng ba mươi phút xe.

Đi lại, vé và những điều cần lưu ý

Hưng Nghĩa có ga đường sắt cao tốc và sân bay, nên từ Quý Dương hoặc Côn Minh tới đây đều nhanh. Khu Vạn Phong Lâm nằm ngay ngoài thành phố; đi taxi hoặc xe công nghệ từ trung tâm tới cổng khu chỉ mất vài chục phút.

Về vé, các nguồn cũng không khớp và giá thay đổi theo mùa. Con số xuất hiện nhiều nhất là vé vào khoảng 70 nhân dân tệ cộng 50 nhân dân tệ xe điện quanh núi, gộp lại thành gói khoảng 120 nhân dân tệ, và vé có hiệu lực nhiều ngày để ra vào lại. Một số bài khác ghi vé 80 tới 85 nhân dân tệ vào mùa cao điểm và 75 nhân dân tệ mùa thấp. Nên coi các con số đó là tham khảo và kiểm tra tại cổng. Có một điều được nhiều nguồn nhắc giống nhau: khu làng và ruộng dưới chân núi — gồm cả các thôn Nạp Hôi — mở tự do và không cần vé; chỉ tuyến đường trên sườn núi có các đài quan sát mới thu phí. Nếu chấp nhận leo bộ theo đường mòn, người ta vẫn lên được các điểm nhìn tương tự mà không mất tiền.

Xe điện chạy theo tuyến nửa lưng chừng núi, dừng ở từng đài quan sát và có thuyết minh; đây là cách xem toàn cảnh nhanh nhất. Cách thứ hai là thuê xe đạp điện và tự chạy trong khu ruộng, len giữa các thôn — chậm hơn nhưng vào được những chỗ xe lớn không vào. Mùa cao điểm từ tháng Ba tới tháng Mười Một đông hơn hẳn; tháng Mười Hai tới tháng Hai vắng và giá dịch vụ thấp hơn.

Nguồn: Wikipedia tiếng Trung — 万峰林 · Trang chủ khu thắng cảnh Vạn Phong Lâm — 景区介绍 · Tân Hoa Xã Quý Châu — 纳灰之变：住在景区 拥抱世界 · Wikipedia tiếng Trung — 兴义市 · Đài Phát thanh Truyền hình Quý Châu — 写在万峰林成功创建国家5A级旅游景区之际