Ấm trà

Nói chuyện trà Trung Quốc: nhìn màu nước trước khi ngửi mùi

Trà Trung Quốc chia thành mấy nhóm lớn, và cách người ta nói về trà thường gắn với màu nước hơn là mùi. Người mới uống hay tìm mùi hoa, mùi khói; người uống lâu lại nói "nước nhạt", "nước đậm", "nước trong". Nghe qua tưởng là chuyện nhỏ, nhưng nó đổi hẳn cách chọn trà.

Ba nhóm trà, ba cách hãm

Trà xanh để nước nhẹ, hãm nhanh. Trà đen đậm hơn, hãm lâu hơn. Trà ô long đứng giữa hai loại kia, và là loại hay được mời khách nhất.

Hãm nhanh nghĩa là rót nước vào rồi rót ra chén sớm, đừng để lá nằm trong nước lâu. Trà xanh để lâu trong ấm sẽ ra vị chát và đắng, uống không còn thấy vị ngọt về sau. Vì vậy nhiều người pha trà xanh bằng cách rót ra ngay, rồi châm thêm nước cho lượt sau.

Trà đen chịu nước nóng lâu hơn, nên hãm chậm cũng không hỏng. Đổi lại, nước trà đen đậm và có thể uống kèm sữa, trong khi trà xanh uống kèm sữa là mất hết vị.

Ô long nằm giữa vì lá đã qua một bước làm héo và lên hương trước khi sấy. Nước ô long có mùi rõ hơn trà xanh nhưng không nặng như trà đen. Đó là lý do nó hay được dùng để mời người chưa quen uống trà.

Nhiệt độ nước quan trọng gần bằng loại trà

Nhiệt độ nước quan trọng gần bằng loại trà. Nước sôi đổ thẳng vào trà xanh là làm hỏng cả ấm. Cách làm quen thuộc là để nước nguội bớt rồi mới rót, và rót sao cho nước chảy nhẹ xuống thành ấm chứ không xối thẳng vào lá.

Trà đen thì chịu nước nóng hơn, nhưng kể cả khi pha trà đen, người ta vẫn rót ngắn rồi châm tiếp thay vì đổ đầy ấm và để đó. Rót ngắn cho phép nếm thử và điều chỉnh lượt sau.

Nước cũng quan trọng như trà. Người uống trà ở đây để ý nước mềm hay nước cứng, vì nước cứng làm vị trà bị át. Nếu bạn thấy cùng một loại trà pha ở hai nơi ra hai vị khác nhau, phần lớn khác biệt nằm ở nước chứ không phải ở trà.

Mời trà là cách giữ khách ngồi lại

Chén trà ở đây nhỏ, và được châm liên tục. Chén nhỏ khiến người ta uống từng ngụm, và bàn trà vì thế mà ngồi lâu được. Đây không phải chuyện tiết kiệm trà, mà là cách kéo dài câu chuyện.

Khi rót, người ta rót cho người khác trước rồi tới mình, rót tới miệng chén thì thôi, không đổ tràn. Rót xong thường hạ ấm xuống chỗ riêng chứ không để giữa bàn. Người nhận chén thường đỡ bằng hai tay nếu người rót lớn tuổi hơn.

Muốn thử nhiều loại trong một lần ngồi, cách đơn giản là pha từng loại riêng, rửa ấm giữa các lượt. Trộn hai loại trà vào một ấm thì vị át nhau, và sau đó không còn phân biệt được loại nào ra sao.

Trước khi đi, nên nhớ

• Trà xanh hãm nhanh và rót ra sớm, đừng để lá nằm trong ấm lâu.
• Nước sôi đổ thẳng vào trà xanh là hỏng ấm, nên để nguội bớt trước khi rót.
• Ô long là loại dễ mời người chưa quen uống trà, vị ở giữa hai nhóm kia.
• Nhận chén bằng hai tay khi người rót lớn tuổi hơn.
• Đổi loại trà thì rửa ấm, tránh để hai vị lẫn vào nhau.

Hiểu ba nhóm trà và cách hãm là đủ để ngồi vào bất cứ bàn trà nào mà không bị lạc. Còn lại là uống nhiều lần, rồi tự biết mình nghiêng về nước nhạt hay nước đậm.

Bạn uống trà kiểu nào thấy hợp hơn, trà xanh nhẹ hay trà đen đậm?