Ung Hòa Cung: ngôi chùa Tây Tạng giữa lòng thủ đô Bắc Kinh

Một ngôi chùa mang gốc gác cung điện

Ung Hòa Cung nằm ở quận Đông Thành, trên con phố cùng tên ở phía đông bắc trung tâm Bắc Kinh. Đây là ngôi chùa Phật giáo Tây Tạng lớn nhất và linh thiêng bậc nhất ở thủ đô, nhưng điều đáng chú ý là nó không được xây dựng như một ngôi chùa ngay từ đầu.

Năm 1694, hoàng đế Khang Hy cho dựng tại đây một phủ đệ cho người con trai thứ tư là hoàng tử Dận Chân. Năm 1722, Dận Chân lên ngôi, trở thành hoàng đế Ung Chính. Phủ cũ của ông được nâng cấp thành một cung điện và đổi tên thành Ung Hòa Cung. Theo lệ nhà Thanh, nhà của một vị hoàng đế đã đăng quang không được để người khác ở, nên cung này giữ một vị thế rất đặc biệt. Khi Ung Chính qua đời, linh cữu của ông từng được quàn tại đây một thời gian.

Năm 1744, hoàng đế Càn Long cho chuyển toàn bộ cung này thành chùa Phật giáo Tây Tạng. Sự thay đổi đó vừa là một hành động sùng đạo, vừa là một nước cờ chính trị: nhà Thanh dùng Phật giáo Tây Tạng để kết nối với Tây Tạng và Mông Cổ. Từ đây, Ung Hòa Cung trở thành trung tâm Phật giáo Tây Tạng của triều đình.

Sự kết hợp giữa kiến trúc Hán và Tạng

Vì vốn là cung điện, Ung Hòa Cung khác hẳn những ngôi chùa thông thường. Toàn khu rộng khoảng 66.400 mét vuông, gồm hơn một nghìn gian, chạy theo trục nam bắc. Kiến trúc là sự pha trộn giữa phong cách Hán và phong cách Tây Tạng, thể hiện rõ nhất ở mái ngói và ở những chi tiết trang trí mang màu sắc Tạng.

Các công trình chính xếp dần từ cổng vào theo thứ tự: bia đình, cổng Chiêu Thái, điện Thiên Vương, điện Ung Hòa, điện Vĩnh Hựu, điện Pháp Luân và gác Vạn Phúc. Mỗi điện thờ một nhóm tượng riêng. Điện Ung Hòa thờ ba vị Phật đại diện cho quá khứ, hiện tại và tương lai. Điện Vĩnh Hựu thờ A Di Đà và Dược Sư. Điện Pháp Luân thờ đại sư Tông-khách-ba, người sáng lập phái Cách-lỗ — dòng tu mà các Đạt-lai Lạt-ma và Ban-thiền Lạt-ma thuộc về. Trên nóc điện Pháp Luân có một bảo tháp bằng vàng theo kiểu Tây Tạng.

Pho tượng Di Lặc khắc từ một thân cây

Điểm được đông đảo du khách chờ đợi nhất là gác Vạn Phúc, còn gọi là lầu Đại Phật. Nhìn bên ngoài, gác có ba tầng, nhưng bên trong trống suốt từ nền lên tới nóc, không có sàn phân tầng. Trong khoảng không ấy đứng sừng sững một pho tượng Phật Di Lặc tạc từ một thân gỗ đàn hương trắng duy nhất. Phần nổi trên mặt đất của tượng cao khoảng 18 mét, phần chìm dưới nền thêm 8 mét nữa. Tượng nặng khoảng 100 tấn và được coi là pho tượng điêu khắc độc mộc lớn nhất thế giới.

Trong chùa còn nhiều cổ vật khác: núi Năm Trăm La Hán tạc bằng gỗ đàn hương, ngày nay chỉ còn 449 vị; một tượng Phật Thích Ca bằng đồng trong lầu Chiếu Phật, với hai cây cột gỗ khắc 99 con rồng; và một đỉnh đồng nặng khoảng tám tấn từng dùng để nấu cháo trong ngày lễ Lạp Bát.

Tấm bia bốn thứ chữ

Trong khuôn viên có một đình bát giác chứa tấm bia do chính hoàng đế Càn Long soạn năm 1792. Nội dung bàn về nguồn gốc của Lạt-ma giáo và chính sách của nhà Thanh đối với tôn giáo này. Điều khiến tấm bia nổi tiếng là nó được khắc bằng bốn thứ chữ: chữ Hán, chữ Mãn, chữ Mông Cổ và chữ Tạng — một cách để triều đình nói cùng một thông điệp với bốn cộng đồng khác nhau. Phía đông và phía tây trong chùa còn có lầu Đông, lầu Tây cùng nhiều công trình phụ.

Ngày nay

Sau nhiều lần hư hỏng và trùng tu, Ung Hòa Cung mở cửa trở lại cho công chúng vào ngày 5 tháng 2 năm 1981, và từ đó trở thành một trong những điểm đến đông khách nhất Bắc Kinh. Đây không chỉ là nơi tham quan mà còn là một trung tâm tu học và hành lễ đang hoạt động: hằng ngày vẫn có người dân và khách hành hương tới thắp hương, và trong những dịp lễ lớn, lượng người tới cầu nguyện có thể rất đông.

Vì vị trí nằm ngay trong nội thành, Ung Hòa Cung thường được ghép chung trong một ngày với Tử Cấm Thành và Thiên Đàn. Điều cần lưu ý là nơi đây vẫn là chốn thờ tự đang hoạt động, nên khách nên giữ yên lặng, không chụp ảnh ở những khu vực có biển cấm và ăn mặc kín đáo. Vé vào cửa và giờ mở cửa có thể thay đổi theo mùa, nên kiểm tra trước khi đi.

Nguồn: Wikipedia tiếng Việt — Ung Hòa Cung · MIA.vn — Ung Hòa Cung, dấu ấn Phật giáo Tây Tạng giữa lòng Bắc Kinh · Kynghidongduong.vn — Kinh nghiệm du lịch Bắc Kinh từ A đến Z · Phật giáo Việt Nam — Chùm ảnh cung Ung Hòa tại Bắc Kinh, Trung Quốc · Phật giáo Nam Định — Nét đẹp riêng của chùa Phật giáo Tây Tạng trong Tử Cấm Thành