Tết Nguyên Đán

Tết Nguyên Đán: cả nước đi về một hướng, rồi lại đi ra

Kỳ nghỉ Tết ở Trung Quốc là kỳ nghỉ dài nhất trong năm. Nhưng phần lớn người ta không ở nhà ăn Tết — họ ở trên đường. Đây là dịp mà cả một đất nước đổi chỗ, và con số của nó lớn tới mức khó hình dung.

Kỳ nghỉ chín ngày, đợt di chuyển bốn mươi ngày

Theo thông báo của Văn phòng Quốc vụ viện Trung Quốc công bố ngày 4/11/2025, kỳ nghỉ Tết năm 2026 kéo dài chín ngày, từ 28 tháng Chạp (15/2) đến mùng 7 tháng Giêng (23/2). Nhưng đợt di chuyển gắn với Tết — gọi là xuân vận — dài hơn thế nhiều: 40 ngày, từ 2/2 đến 13/3/2026.

Số liệu do Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc công bố, Tân Hoa Xã đưa ngày 14/3/2026: trong 40 ngày đó, cả nước ghi nhận 9,41 tỷ lượt người di chuyển xuyên vùng, tăng 4,3% so với năm trước và là mức cao nhất từng được ghi nhận. Đường bộ chiếm 8,74 tỷ lượt, trong đó 7,46 tỷ lượt là xe tự lái, tức 79,3% tổng số. Đường sắt đạt 540 triệu lượt, tăng 4,8%. Hàng không 94,39 triệu lượt. Ngày đông nhất là 22/2, mùng 6 tháng Giêng, với 380 triệu lượt đi lại trong một ngày.

Để so sánh, đợt xuân vận năm 2025 ghi 9,02 tỷ lượt, tăng 7,1% so với năm 2024, theo số liệu Bộ Giao thông Vận tải được VietnamPlus dẫn lại.

Vì sao con số lớn tới vậy

Xuân vận không phải mùa du lịch. Nó là hai dòng người chạy ngược chiều nhau: trước Tết, người làm việc ở các thành phố lớn đi về quê; sau Tết, chính những người đó quay lại thành phố. Vì tính cả hai chiều, nên 40 ngày mới ra được con số gần chục tỷ lượt.

Điều đáng chú ý là phần lớn người ta không đi bằng tàu. Gần tám phần mười số lượt là xe tự lái, theo số liệu nói trên. Đường sắt đông và được nhắc tới nhiều, nhưng so với tổng số thì chỉ chiếm một phần nhỏ.

Con số cũng cho thấy vì sao vé tàu Tết là chuyện lớn ở Trung Quốc: chỉ riêng đường sắt đã hơn nửa tỷ lượt khách trong 40 ngày, dồn vào vài tuyến chính giữa các vùng đông dân.

Tết bắt đầu trước đêm ba mươi

Theo Cổng thông tin Chính phủ Trung Quốc, Tết theo nghĩa truyền thống không bắt đầu từ mùng một. Nó bắt đầu từ mùng 8 tháng Chạp, hoặc từ ngày 23 tháng Chạp khi người ta làm lễ tiễn Táo quân, và kéo tới rằm tháng Giêng. Hai ngày cao điểm là đêm ba mươi và mùng một.

Trang của chính quyền huyện Thấm Thuỷ (tỉnh Sơn Tây) liệt kê các tục chính của dịp này: sắm Tết, quét nhà, dán "niên hồng" — câu đối, tranh Tết, hoa cửa — ăn cơm đoàn viên đêm ba mươi, thức đêm đón năm mới, mừng tuổi, chúc Tết, múa lân múa rồng, đi hội chùa, xem đèn. Còn bài về phong tục Tết trên Cổng thông tin Bộ Giáo dục Trung Quốc nhấn vào một tục khác: chúc Tết. Xưa người ta chúc theo thứ tự — trời đất, tổ tiên, rồi mới tới ông bà cha mẹ.

Nhìn kỹ thì phần lớn các tục ấy đều là việc đi tới nhà người khác. Tết ở đây không phải mùa ở nhà, mà là mùa đi.

Vài điều nên biết

• Kỳ nghỉ Tết 2026 là chín ngày, từ 28 tháng Chạp tới mùng 7 tháng Giêng.
• Đợt di chuyển gắn với Tết dài 40 ngày, bắt đầu khoảng hai tuần trước kỳ nghỉ.
• Gần tám phần mười số lượt đi lại là xe tự lái, không phải tàu.
• Ngày đông nhất của đợt xuân vận 2026 là mùng 6 tháng Giêng.

Tết ở Trung Quốc nói một điều về đất nước này: nó vận hành theo nhịp của một dịp lễ, và nhịp đó tính bằng tỷ lượt người.

Bạn có từng đi lại đúng dịp Tết ở Trung Quốc chưa, và hôm đó bạn đi bằng gì?