Số tốt, số xấu: vì sao người Trung Quốc mê số 8 và kiêng số 4

Số tốt, số xấu: vì sao người Trung Quốc mê số 8 và kiêng số 4

Nếu chỉ nhìn vào toán học, con số là trung tính. Nhưng với nhiều người Trung Quốc, mỗi con số lại có thể là điềm lành hoặc điềm gở, tuỳ theo nó đọc lên nghe giống chữ gì. Đây là tín ngưỡng dân gian dựa trên lối chơi chữ đồng âm, nhưng sức ảnh hưởng của nó lên giá nhà, biển số xe và số điện thoại là có thật.

Cái gốc: đồng âm quyết định tất cả

Tiếng Hán có rất nhiều chữ cùng âm khác nghĩa. Người ta lợi dụng điều đó để nghe một con số thành một lời chúc hay một lời rủa. Quy tắc không nằm ở hình dáng con số, mà ở âm đọc. Vì thế cùng một con số có thể tốt ở miền này và bị kiêng ở miền khác, hoặc đổi nghĩa khi đọc bằng tiếng Quảng Đông thay vì tiếng Quan Thoại.

Số 8 — con số phát đạt

Số 8 đọc là bát, gần âm với phát trong phát tài. Vì vậy 8 là con số được ưa chuộng nhất. Những dãy số như 88, 888 hay 168 đều được dịch thành lời chúc: 168 nghe như nhất lộ phát, nghĩa là phát đạt suốt cả con đường.

Sức hút của số 8 đi vào cả những sự kiện lớn. Lễ khai mạc Thế vận hội Bắc Kinh năm 2008 được tổ chức đúng 8 giờ tối ngày 8 tháng 8 năm 2008. Trong chợ số điện thoại và biển số xe, dãy càng nhiều số 8 càng được trả giá cao; điều này có thể quan sát được qua các phiên đấu giá biển số ở Trung Quốc.

Số 9, số 6, số 3 — những con số được lòng người

• Số 9 đọc là cửu, đồng âm với cửu nghĩa là lâu dài. Số 99 mang ý mãi mãi, thường dùng trong cưới hỏi. Số 9 còn là số của vua, gắn với thành ngữ cửu ngũ chí tôn chỉ ngôi hoàng đế.
• Số 6 đọc là lục, gần âm với lưu mang nghĩa trôi chảy, suôn sẻ. Thành ngữ lục lục đại thuận nghĩa là mọi việc đều hanh thông.
• Số 3 đọc là tam, gần âm với sinh nghĩa là sinh sôi. Cũng có cách hiểu khác gắn số 3 với chữ tán là tan tác, nên số này được đánh giá hai chiều.
• Số 18 gần âm với thực phát hoặc yếu phát, đều mang nghĩa phát đạt, nên cũng được chuộng.

Số 4 — con số bị kiêng nhất

Số 4 đọc là tứ, gần âm với tử, nghĩa là chết. Vì vậy đây là con số bị kiêng kỵ nặng nhất. Nhiều toà nhà cao tầng ở Hồng Kông và Trung Quốc đại lục không đánh số tầng 4, mà thay bằng ký hiệu khác; thang máy nhảy từ tầng 3 lên tầng 5. Những tầng có số 4 thường bán chậm và rẻ hơn.

Không chỉ riêng số 4, mà mọi con số chứa chữ số 4 đều bị dè chừng: 14, 24, 34, 40 đến 49. Ở phương ngữ Quảng Đông, sự kiêng kỵ còn rõ hơn: 14 đọc lên nghe như chắc chắn chết, 24 nghe như dễ chết. Cần lưu ý đây là cách đọc theo phương ngữ, khác với tiếng Quan Thoại.

Cũng có ngoại lệ hiếm: số 4 trong một vài cách nói lại được gắn với chữ sự, nên đôi khi người ta chúc nhau tứ tứ như ý. Nhưng nhìn chung, trong giao dịch hằng ngày, số 4 vẫn là con số người ta muốn tránh.

Những dãy số đặc biệt trong lời ăn tiếng nói

• 520: đọc lên gần âm anh yêu em (hoặc em yêu anh), dùng để tỏ tình qua tin nhắn.
• 1314: gần âm một đời một kiếp, thường đi kèm 520 thành 520 1314 là lời thề chung thuỷ.
• 250: nghĩa bóng là kẻ ngốc, nên tránh dùng khi nói về người khác.
• 88: ngoài nghĩa phát đạt, trong chat còn được dùng như cách viết bye bye theo tiếng Anh.
• 74: gần âm với tức chết, là con số bị tránh trong biển số và số phòng.

Số tốt số xấu trong đời sống thật

Ảnh hưởng của quan niệm này nhìn thấy rõ nhất ở ba nơi: bất động sản, giao thông và viễn thông. Trong bất động sản, số tầng và số phòng có chữ số 4 bị định giá thấp hơn. Trong giao thông, biển số xe đẹp toàn số 8 và số 6 được bán lại với giá cao, còn biển nhiều số 4 thì ế. Trong viễn thông, số điện thoại chứa nhiều số 8 có thể được bán giá cao hơn hẳn số thông thường.

Tuy vậy, cần nói thẳng: mức độ tin và mức sẵn sàng trả tiền khác nhau rất nhiều giữa các nhóm người. Người trẻ ở thành phố lớn thường xem chuyện số đẹp là chuyện hình thức; còn trong giới kinh doanh và ở một số vùng, con số vẫn được cân nhắc nghiêm túc khi mở cửa hàng hay chọn ngày ký hợp đồng.

Kết lại

Quan niệm số tốt số xấu của người Trung Quốc gọn lại trong một câu: số không quan trọng vì nó là số, mà vì nó đọc lên nghe giống cái gì. Một con số chỉ là nét mực, nhưng khi cất thành tiếng, nó có thể thành lời chúc phát tài hoặc lời nhắc tới cái chết. Hiểu được cách người Trung Quốc nghe con số, người ngoài sẽ không còn ngạc nhiên khi thấy cả một toà nhà chung cư không có tầng 4.

Nguồn: Wikipedia tiếng Việt — Số may mắn · Bách khoa toàn thư Trung Quốc — Đồng âm và con số trong tiếng Hán · Nhân Dân võng — Vì sao người Trung Quốc thích số 8 và kiêng số 4 · Tân Hoa Xã — Con số trong đời sống người Trung Quốc · Trung Quốc Nhật Báo — Số điện thoại, biển số và tâm lý chuộng số đẹp