Tặng quà cho người Trung Quốc: nên tặng gì và tuyệt đối kiêng gì

Tặng quà cho người Trung Quốc: nên gì và kiêng gì

Người Trung Quốc có câu lễ nhẹ nhưng tình nặng — món quà không cần đắt, nhưng phải đúng phép. Tặng đúng thì mở được quan hệ; tặng sai có thể bị coi là lời rủa. Phần lớn các điều kiêng kỵ khi tặng quà đều xuất phát từ lối chơi chữ đồng âm và quan niệm về sự sống, cái chết, sự đoàn viên.

Những món tuyệt đối nên tránh

• Đồng hồ: chữ chung (đồng hồ) đồng âm với chung trong tống chung, nghĩa là đưa tiễn người chết. Tặng đồng hồ, nhất là cho người già hay người bệnh, bị coi là điềm xấu.
• Ô (dù): đọc là tản, gần âm với tán nghĩa là tan tác, chia ly. Không tặng cho người yêu, vợ chồng hay đối tác làm ăn.
• Quả lê: đọc là ly, đồng âm với ly nghĩa là chia lìa. Không tặng cho cặp đôi hoặc gia đình.
• Quạt: cũng bị gắn với ý tán và sự lạnh nhạt, nên nhiều người kiêng.
• Giày dép: đọc là hài, gần âm với chữ chỉ tà khí; hơn nữa giày gợi bước chân rời đi nên tượng trưng cho sự xa cách.
• Dao, kéo và đồ sắc: đại diện cho sự cắt đứt, một nhát đứt đôi, nên tránh trong tình cảm và hợp tác.
• Hoa và hộp quà màu trắng hoặc đen: gắn với tang lễ, không dùng cho dịp vui.
• Mũ màu xanh lá: gợi ý người chồng bị vợ phản bội, tuyệt đối không tặng cho đàn ông.

Vì sao lại kiêng gắt đến vậy

Những điều kiêng kỵ này đều cùng một logic với số tốt số xấu: hai chữ khác nghĩa nhưng cùng âm có thể hoán đổi cho nhau. Món quà đọc tên lên nghe giống điều xấu thì tự thân nó bị coi là điều xấu, bất kể giá trị. Với người Trung Quốc, món quà không chỉ là vật, mà là lời nói gửi kèm.

Chọn số lượng và con số

• Tặng thành đôi, thành cặp cho dịp vui. Thành ngữ hảo sự thành song nghĩa là việc lành phải đến đôi. Tránh số lẻ trong cưới hỏi.
• Tránh số 4 trong số lượng và số tiền; chuộng số 6 và số 8.
• Tiền mừng cưới nên là số chẵn, thường tránh chữ số 4, hay dùng 6, 8 hoặc số tròn trăm.
• Đám tang đi ngược lại: dùng phong bì trắng và số lẻ, không dùng màu đỏ.

Phong bì đỏ và tiền mừng

Phong bì đỏ là món quà phổ biến nhất. Ngày Tết, người lớn mừng tuổi trẻ con bằng phong bì đỏ; số tiền thường là số chẵn và tránh chữ số 4. Trong đám cưới, khách mừng bằng phong bì đỏ; số tiền phải tính trước vì nó thể hiện mức thân thiết. Tặng phong bì trắng chỉ dành cho tang lễ.

Trái cây và món quà an toàn

• Quýt: đọc là cát, gần âm với chữ cát tường, nên quýt là quà Tết quen thuộc, thường tặng thành đôi.
• Trà ngon, rượu ngon: rượu đọc là tửu, gần âm với cửu nghĩa là lâu dài. Bộ quà thuốc lá — rượu — trà là lựa chọn truyền thống khi biếu.
• Hộp bánh trung thu cao cấp: món quà dịp Tết Trung thu, thường được đóng hộp đẹp và tặng cho người thân, đối tác.
• Bánh, mứt, hạt, đặc sản địa phương đóng gói đẹp: an toàn cho hầu hết dịp.
• Đồ dùng có chữ Phúc hoặc các biểu tượng may mắn: vừa đẹp vừa đúng ý nghĩa.

Cách đưa và cách nhận

• Đưa quà bằng hai tay và nhận cũng bằng hai tay. Đây là phép lịch sự tối thiểu.
• Không mở quà ngay trước mặt người tặng. Ở Trung Quốc, mở quà trước mặt người tặng bị coi là hấp tấp và có thể khiến họ mất tự nhiên.
• Người nhận thường từ chối vài lần rồi mới nhận. Đây là phép khách sáo, không phải từ chối thật.
• Gói quà bằng giấy đỏ hoặc vàng, tránh giấy trắng và đen.
• Kèm một lời chúc khi trao quà; lời chúc quan trọng không kém món quà.

Một vài khác biệt cần lưu ý

Điều kiêng kỵ khi tặng quà không giống nhau ở mọi nơi. Người Hán ở phương Bắc và phương Nam có tập tục khác nhau; người nói tiếng Quảng Đông kiêng nhóm số có chữ 4 gắt hơn người nói tiếng Quan Thoại. Giới trẻ ở thành phố lớn ngày nay câu nệ ít hơn, nhiều người chỉ xem đây là chuyện hình thức. Những kiêng kỵ trên là phong tục dân gian được lưu truyền, không phải quy tắc bắt buộc, và mức độ áp dụng tuỳ gia đình, tuỳ vùng.

Kết lại

Cái khó của việc tặng quà cho người Trung Quốc không nằm ở giá tiền, mà ở ý nghĩa. Một chiếc đồng hồ đắt tiền vẫn có thể bị từ chối, trong khi một túi quýt và đôi câu chúc lại được quý. Hiểu được vài nguyên tắc — tránh tên gọi nghe xấu, chuộng số đôi và số đẹp, gói bằng màu vui, trao bằng hai tay — là đủ để một món quà nhỏ đi đúng đường tới lòng người nhận.

Nguồn: Wikipedia tiếng Việt — Văn hoá tặng quà · Bách khoa toàn thư Trung Quốc — Lễ nghi tặng quà của người Hán · Nhân Dân võng — Những món quà kiêng tặng trong văn hoá truyền thống · Tân Hoa Xã — Quy tắc tặng quà ngày Tết và trong lễ cưới · Trung Quốc Nhật Báo — Phong tục mừng tuổi và tiền mừng cưới