Du lịch nội địa Trung Quốc bùng nổ sau dịch

Du lịch nội địa Trung Quốc bùng nổ sau dịch

Ngày mùng hai Tết Nguyên đán năm 2026, quảng trường trước điện Thái Hoà trong Tử Cấm Thành chật kín người. Hàng rào sắt chia lối đi thành nhiều làn, nhân viên cầm loa nhắc du khách đi theo một chiều, và từ trên nóc cổng Ngọ Môn nhìn xuống chỉ thấy một dòng người dài không dứt chảy qua sân đá. Không có đoàn khách nước ngoài nào đáng kể trong bức ảnh đó. Gần như toàn bộ là người Trung Quốc đi chơi trong nước.

Đó là hình ảnh đại diện cho điều đã xảy ra với du lịch Trung Quốc sau dịch, và cũng là điều mà phần lớn phân tích quốc tế nói chưa đủ. Du lịch Trung Quốc không hồi phục bằng cách đón khách quốc tế trở lại — nó hồi phục bằng chính người dân của mình, đi nhiều hơn, tới những nơi nhỏ hơn, và tiêu tiền ở những chỗ trước đây không ai nghĩ tới.

Số liệu chính thức năm 2025

Ngày 26 tháng 1 năm 2026, Bộ Văn hoá và Du lịch Trung Quốc công bố kết quả điều tra mẫu về đi lại của người dân trong nước. Đây là bộ số liệu quan trọng nhất của ngành, và nó cho thấy một năm kỷ lục ở cả hai chỉ tiêu:

Có một chi tiết trong bảng này quan trọng hơn cả con số tổng. Số lượt đi của cư dân nông thôn tăng 22,6%, cao hơn hẳn mức 14,3% của cư dân thành thị; và chi tiêu của nhóm này tăng 21,4% so với 7,5%. Nghĩa là tăng trưởng du lịch Trung Quốc năm 2025 không đến từ nhóm khách quen thuộc ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, mà đến từ những người lần đầu hoặc mới bắt đầu có tiền để đi chơi. Đây là loại tăng trưởng bền hơn nhiều so với tăng trưởng nhờ một nhóm nhỏ chi nhiều.

Tết Nguyên đán 2026 — kỳ nghỉ lớn nhất lịch sử

Ngày 7 tháng 3 năm 2026, tại cuộc họp báo bên lề kỳ họp Quốc hội, Bộ trưởng Văn hoá và Du lịch Tôn Nghiệp Lễ công bố con số của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài chín ngày, từ 15 tới 23 tháng 2: khoảng 596 triệu lượt đi lại nội địa, tổng chi tiêu vượt 800 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 115,9 tỷ đô la Mỹ. Cả hai đều là mức cao nhất từ trước tới nay.

Để hình dung quy mô: 596 triệu lượt trong chín ngày là khoảng 66 triệu lượt mỗi ngày, tức gần bằng dân số nước Đức di chuyển mỗi ngày, liên tục trong hơn một tuần. Đây không chỉ là chuyện đi chơi. Đây là bài kiểm tra hạ tầng quốc gia: đường sắt, đường bộ, sân bay, khách sạn, nhà hàng, và hệ thống thanh toán điện tử, tất cả cùng chịu tải cao nhất trong năm. Việc con số này còn tăng so với kỳ trước cho thấy hệ thống chịu được.

Trước đó, kỳ nghỉ Quốc khánh năm 2025 trùng với Tết Trung thu tạo thành "siêu tuần lễ vàng" tám ngày, từ 1 tới 8 tháng 10, cũng lập mức cao mới. Xu hướng của năm là: các kỳ nghỉ dài trở thành đầu tàu, các kỳ nghỉ ngắn còn yếu.

Bốn thứ đã được dựng sẵn, khiến bùng nổ này có thể xảy ra

Một, mạng lưới tàu cao tốc. Hơn 50.000 km đường sắt cao tốc phủ tới 97% các thành phố trên 500.000 dân. Khoảng cách 500 km thành chuyến đi trong ngày; 1.000 km thành bốn tiếng. Không có mạng lưới này, sẽ không có chuyện hàng trăm triệu người đi chơi vài ngày rồi về đi làm đúng hạn.

Hai, thanh toán không tiền mặt. Du khách nội địa Trung Quốc hiện đi chơi gần như không mang ví. Vé tàu, phòng khách sạn, vé vào cửa, một bát mì ở quán vỉa hè — tất cả đều trả bằng mã quét. Với người nước ngoài, đây là rào cản thật sự, vì ví điện tử quốc tế không kết nối thẳng được với hệ thống nội địa. Nhưng với người trong nước, nó xoá đi gần hết ma sát khi chi tiêu, và ma sát thấp là điều kiện để chi nhiều.

Ba, hạ tầng điểm đến đã mở rộng ra ngoài các thành phố lớn. Trong nhiều năm, khách Trung Quốc chỉ đi Bắc Kinh, Thượng Hải, Tây An, Quế Lâm. Giai đoạn gần đây, cùng với việc các huyện và thị trấn nhỏ được đầu tư đường sá và khách sạn, dòng khách chảy về các điểm nhỏ hơn — nơi giá phòng rẻ hơn, đông đúc ít hơn, và có món ăn địa phương đặc trưng.

Bốn, chính sách kích cầu. Chính quyền nhiều tỉnh phát phiếu giảm giá du lịch, miễn hoặc giảm vé vào cửa các điểm tham quan công lập trong kỳ nghỉ, và mở thêm các chuyến tàu tăng cường. Đây là dạng hỗ trợ không đưa tiền mặt cho dân, mà làm cho việc đi chơi rẻ hơn một chút — và nó hiệu quả hơn người ta tưởng.

Khách quốc tế — phần đang bị kể thiếu

Trong báo cáo thống kê ngành văn hoá và du lịch công bố tháng 6 năm 2026, Bộ Văn hoá và Du lịch cho biết năm 2025 Trung Quốc đón khoảng 154,5 triệu lượt khách nhập cảnh. Cần đọc con số này cho đúng: phần lớn trong đó là khách từ Hồng Kông, Macau và Đài Loan — những người đi lại bằng giấy tờ nội bộ, không cần thị thực. Số khách quốc tịch nước ngoài nhỏ hơn nhiều.

Dù vậy, đây vẫn là lĩnh vực Trung Quốc đang mở rộng nhanh nhất trong hai năm gần đây bằng cách đơn giản hoá thủ tục: mở rộng danh sách quốc gia được miễn thị thực đơn phương, kéo dài thời gian miễn thị thực quá cảnh, cho phép khách quá cảnh đi lại trong phạm vi tỉnh hoặc vùng lớn hơn. Với người Việt Nam, đây là thay đổi có ảnh hưởng trực tiếp và cần kiểm tra lại trước mỗi chuyến đi, vì danh sách và thời hạn được điều chỉnh khá thường xuyên.

Mặt trái của một ngành bùng nổ

Đi nhiều không có nghĩa là mọi thứ đều tốt. Ba vấn đề nổi lên rõ trong năm 2025.

Thứ nhất là tiền chi ít hơn số lượt. Số lượt đi tăng 16,2% nhưng chi tiêu chỉ tăng 9,5%. Tính bình quân, mỗi chuyến đi năm 2025 rẻ hơn năm trước. Du khách đi nhiều hơn nhưng thận trọng hơn với ví — dấu hiệu của một nền kinh tế mà người dân vẫn muốn đi chơi nhưng không dám tiêu như trước.

Thứ hai là quá tải cục bộ. Vào các kỳ nghỉ lớn, một số điểm đến bị quá tải nghiêm trọng: giá phòng khách sạn tăng ba tới năm lần, vé tàu cháy sạch trong vài phút, các điểm tham quan phải giới hạn số khách mỗi ngày và bán vé theo khung giờ. Nếu bạn định đi Trung Quốc đúng dịp lễ lớn của Trung Quốc, hãy biết trước rằng đây là lúc giá cao nhất và trải nghiệm kém nhất trong năm.

Thứ ba là nhiều doanh nghiệp vẫn lỗ. Số khách tăng nhưng chi phí tăng nhanh hơn: giá điện, giá nhân công, chi phí làm mới cơ sở vật chất. Khách sạn ở nhiều thành phố phải bán dưới công suất hoà vốn để giữ khách, và đây là lý do bạn có thể tìm được phòng rẻ ở những nơi lẽ ra phải đắt.

Nếu bạn là người Việt muốn tự đi

Ba gợi ý thực dụng, rút từ chính dữ liệu trên.

Chọn thời điểm ngược kỳ nghỉ. Các kỳ nghỉ lớn của Trung Quốc là Tết Nguyên đán (tháng 1 hoặc 2, thay đổi theo âm lịch), Thanh Minh (đầu tháng 4), Lao động (1–5 tháng 5), Quốc khánh (1–7 tháng 10). Trong những khoảng này, giá tăng mạnh và điểm tham quan đông. Khoảng thời gian dễ thở nhất là cuối tháng 3, đầu tháng 4 sau Thanh Minh, và giữa tháng 11 tới giữa tháng 12.

Đặt vé tàu cao tốc bằng hộ chiếu và giữ đúng hộ chiếu đó. Vé tại Trung Quốc gắn với số giấy tờ; đổi hộ chiếu giữa chuyến hoặc đặt vé hộ người khác sẽ khiến bạn không qua được cửa soát vé. Hãy đặt qua ứng dụng chính thức hoặc quầy nhà ga, và kiểm tra lại trước ngày đi.

Đi ra ngoài đường lớn. Chính con số nông thôn tăng 22,6% cho thấy phần thú vị nhất của du lịch Trung Quốc hiện nay nằm ở các huyện và thị trấn nhỏ: rẻ hơn, ít người nước ngoài, ăn ngon hơn, và người dân địa phương tò mò với khách Việt Nam hơn là thờ ơ. Chỉ cần một điều kiện: bạn phải có phương án thanh toán trước khi tới, vì ở nơi nhỏ, cửa hàng hầu như không nhận tiền mặt lẻ.

Du lịch nội địa như một van giảm áp của nền kinh tế

Vì sao một nước mà xuất khẩu đang gặp sức ép lại dồn sức cho du lịch nội địa? Câu trả lời nằm ở chỗ tiền chi cho du lịch ở lại trong nước. Khi một gia đình Trung Quốc chi 20.000 nhân dân tệ cho một chuyến đi trong nước, số tiền đó trả cho khách sạn, nhà hàng, vé tàu, hướng dẫn viên và quà lưu niệm — gần như toàn bộ ở lại trong nền kinh tế nội địa và tạo việc làm tại địa phương. Nếu số tiền đó được dùng để mua hàng nhập khẩu, hiệu ứng sẽ chảy ra ngoài.

Đây là lý do ngành văn hoá và du lịch được đưa vào Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026–2030) như một ngành trọng tâm, với cách diễn đạt khá rộng: không chỉ để thúc đẩy tăng trưởng, mà còn để nâng đời sống tinh thần của người dân. Với các nước đang tìm cách kích cầu tiêu dùng trong nước, đây là một cách làm đáng tham khảo — kích cầu vào chỗ tiền không chảy ra ngoài.

Nhưng cũng cần thấy giới hạn. Số lượt đi tăng 16,2% mà chi tiêu chỉ tăng 9,5% cho thấy người dân đang đi nhiều hơn nhưng chi ít hơn cho mỗi chuyến. Du lịch không thể thay thế xuất khẩu hay đầu tư; nó chỉ làm dịu bớt phần thiếu hụt, và chỉ trong chừng mực người dân còn tiền để đi.

Người Trung Quốc đặt một chuyến đi như thế nào

Một thay đổi nhỏ về thủ tục lại có ảnh hưởng lớn tới tốc độ bùng nổ: gần như toàn bộ chuyến đi được đặt trên điện thoại. Vé tàu, vé máy bay, phòng khách sạn, vé vào cửa điểm tham quan đều gắn với số chứng minh nhân dân hoặc số hộ chiếu, và mọi thứ được xác nhận bằng mã quét.

Với du khách Việt Nam, đây vừa là thuận lợi vừa là rào cản. Thuận lợi: hệ thống rõ ràng, giá minh bạch, không phải mặc cả. Rào cản: nhiều nền tảng yêu cầu số điện thoại Trung Quốc hoặc thẻ thanh toán nội địa để đăng ký, và một số điểm tham quan bán vé theo khung giờ, hết chỗ là hết — không có cách mua tại cửa. Kinh nghiệm thực tế là: chuẩn bị trước một thẻ thanh toán dùng được ở Trung Quốc và đặt vé các điểm lớn trước ít nhất một tuần, đặc biệt vào mùa cao điểm.

Nguồn: Bộ Văn hoá và Du lịch Trung Quốc — “Tình hình dữ liệu đi lại của người dân trong nước năm 2025” — https://zwgk.mct.gov.cn/zfxxgkml/tjxx/202601/t20260126_964367.html · Bộ Văn hoá và Du lịch Trung Quốc — “Công báo thống kê phát triển văn hoá và du lịch năm 2025” — https://zwgk.mct.gov.cn/zfxxgkml/tjxx/202606/t20260602_966073.html · Báo Quốc tế — “Du lịch nội địa Trung Quốc lập kỷ lục mới trong năm 2025” (dẫn số liệu Bộ trưởng Tôn Nghiệp Lễ công bố ngày 7-3-2026) — https://baoquocte.vn/du-lich-noi-dia-trung-quoc-lap-ky-luc-moi-trong-nam-2025-367029.html · Tân Hoa xã — “Năm 2025, người dân trong nước đi lại hơn 6,5 tỷ lượt” — http://www.xinhuanet.com/fortune/20260126/2da7c6804ef54072af4f7fd6b854cd26/c.html · VnEconomy — “Kỳ nghỉ năm mới đầy thành công của du lịch và bán lẻ Trung Quốc” — https://vneconomy.vn/ky-nghi-nam-moi-day-thanh-cong-cua-du-lich-va-ban-le-trung-quoc.htm

Nguồn: (Bộ Văn hoá và Du lịch Trung Quốc, “Tình hình dữ liệu đi lại của người dân trong nước năm 2025”, 26-1-2026 — 6,522 tỷ lượt, 6,30 nghìn tỷ NDT, phân tách thành thị/nông thôn) · (Bộ Văn hoá và Du lịch Trung Quốc, “Công báo thống kê phát triển văn hoá và du lịch năm 2025”, 2-6-2026 — doanh thu ngành văn hoá quy mô lớn 15,2 nghìn tỷ NDT, khách nhập cảnh 154,5 triệu lượt) · (Báo Quốc tế, “Du lịch nội địa Trung Quốc lập kỷ lục mới trong năm 2025”, 8-3-2026 — Tết Nguyên đán 2026: 596 triệu lượt, hơn 800 tỷ NDT) · (Tân Hoa xã, “Năm 2025 người dân trong nước đi lại hơn 6,5 tỷ lượt”, 26-1-2026) · (VnEconomy, “Kỳ nghỉ năm mới đầy thành công của du lịch và bán lẻ Trung Quốc” — kỳ nghỉ lễ và chi tiêu du lịch)