Dim sum buổi tối
Bữa dim sum ở Quảng Châu: trà là phần bắt buộc của bữa ăn
Trong bữa dim sum, trà không phải thứ uống kèm, nó là phần bắt buộc của bữa ăn. Người ta rót trà cho người bên cạnh trước khi rót cho mình. Cách bữa ăn được tổ chức quan trọng ngang những món trên bàn.
Rót cho người bên cạnh trước
Đây là động tác nhỏ nhưng lặp lại suốt bữa. Ấm trà nằm giữa bàn. Ai cầm ấm cũng rót cho người ngồi cạnh trước, rồi mới rót cho mình. Không ai nhắc ai, và cũng không ai để ý chuyện đó nữa vì nó thành phản xạ.
Ý nghĩa của nó không nằm ở nghi thức, mà ở nhịp. Trà vừa để uống, vừa để làm sạch miệng giữa các món, nên bàn nào cũng có trà và bàn nào cũng rót liên tục. Người rót cho người khác trước là cách giữ cho cả bàn cùng ăn một nhịp.
Nếu bạn ngồi vào bàn, cứ làm theo. Cầm ấm thì rót cho người bên cạnh. Người ta rót cho bạn thì gõ nhẹ ngón tay lên bàn để cảm ơn, một động tác nhỏ, không cần nói gì.
Nếu trà trong ấm cạn, người ngồi gần nhất thường mở nắp ấm đặt lệch lên miệng. Đó là dấu hiệu cho người phục vụ biết cần thêm nước nóng, không cần gọi.
Xe đẩy món đi giữa các bàn
Xe đẩy món đi giữa các bàn. Ai muốn món nào thì gọi xe lại, không cần đợi tới lượt.
Đây là điểm khác biệt lớn so với bữa ăn theo suất. Bạn không ngồi chờ một trình tự đã định sẵn. Bạn nhìn, chọn, lấy. Món nào chưa muốn ăn thì để xe đi qua, lát nữa sẽ có xe khác.
Vì cách phục vụ như vậy, bữa ăn không có tuyến tính rõ ràng. Người ngồi cùng bàn gọi món khác nhau, ăn lệch nhịp nhau, và chuyện đó hoàn toàn bình thường.
Nên hỏi trước khi lấy nếu bạn không ăn được một nguyên liệu nào đó. Người phục vụ quen với chuyện này, và các món thường nằm riêng theo loại nên dễ chọn. Với người ăn chay, nên hỏi rõ vì nước dùng và dầu có thể có thành phần không phù hợp.
Bữa này được thiết kế để kéo dài
Bữa này thường kéo dài hơn bữa sáng ở nơi khác. Ăn chậm, nói chuyện, gọi thêm, đó là cách nó được thiết kế.
Không có món nào đóng vai trò món chính kết thúc bữa. Mỗi món nhỏ, và bữa ăn kết thúc khi người ta thôi gọi thêm. Nên nếu thấy bàn bên cạnh ngồi rất lâu, đó không phải chuyện lạ, đó là bữa ăn đang diễn ra đúng như nó vốn thế.
Với người đi nhóm, đây là dạng bữa ăn dễ chịu: ai cũng ăn được thứ mình muốn, và thời gian không bị ép. Với người đi một mình thì khó hơn một chút, vì bàn dim sum thường hợp khi có vài người ngồi chung.
Nếu đi lẻ, cứ vào và gọi vài món. Người phục vụ ở đây quen với khách một người, và bạn không cần lo về chuyện phải gọi cho đủ bàn.
Trước khi đi, nên nhớ
- Trà là phần của bữa, không phải đồ uống thêm.
- Cầm ấm thì rót cho người bên cạnh trước.
- Người rót cho mình thì gõ nhẹ ngón tay lên bàn để cảm ơn.
- Gọi xe đẩy khi muốn, không cần đợi tới lượt.
- Hỏi trước nếu không ăn được một nguyên liệu nào.
Bữa dim sum cho thấy một điều: cách bày và cách phục vụ cũng là một phần của món ăn, và ở Quảng Châu phần đó được chăm rất kỹ. Nếu từng ngồi một bữa dim sum, bạn nhớ động tác nào hơn: cầm ấm rót trà, hay cái xe đẩy đi ngang bàn?
Ảnh trong bài








Dim sum ở Quảng Châu ăn được cả ngày, nhưng bữa đêm là bữa riêng — khay nhỏ hơn, và người ta đi theo nhóm đông chứ ít khi đi lẻ.
Nguồn: Wikipedia – Yum cha; Wikipedia – Dim sum; Springer, Journal of Ethnic Foods – Cantonese morning tea (Yum Cha): a bite of Cantonese culture; China Culture – Yum cha: Greeting the day the Guangdong way; CNN – Dumplings vs. machines: Inside China's latest food fight
Chuyên Gia Trung Quốc đăng bài mới mỗi ngày trên Facebook.