Vào quán ăn

Vào quán ăn Trung Quốc: phòng riêng, tiền trà, và chuyện gói mang về

Ngồi vào bàn ở Trung Quốc có vài quy tắc không viết trên thực đơn. Biết trước vài điều sẽ giúp bạn gọi món đúng lượng, trả tiền đúng cách, và không bị bất ngờ lúc nhận hoá đơn.

Phòng riêng không được đặt mức tiêu thụ tối thiểu

Ở nhà hàng có phòng riêng, nhiều nơi muốn khách tiêu tới một mức nào đó. Điều này bị cấm từ lâu. Theo bài của Trung Quốc kinh tế võng ngày 2/11/2014, quy định về quản lý kinh doanh ăn uống do Bộ Thương mại và Uỷ ban Cải cách và Phát triển quốc gia ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/11/2014, nghiêm cấm cơ sở kinh doanh ăn uống đặt mức tiêu thụ tối thiểu, kèm mức xử phạt tối đa ba vạn nhân dân tệ.

Quy định đó vẫn còn hiệu lực. Bài của Tân Hoa Xã ngày 13/4/2022 nhắc lại điều khoản cấm đặt mức tiêu thụ tối thiểu và cho biết các cách "khoác áo mới" như thu phí phòng riêng, cắt bớt phục vụ hay ép khách dùng đồ của quán đều không làm thay đổi tính chất vi phạm.

Trên thực tế, chi phí phòng riêng vẫn tồn tại dưới dạng khác. Báo Nhân dân ngày 11/6/2020 đưa tin về tiền trà ở Quảng Châu: phần lớn nhà hàng Quảng Đông thu tiền trà theo đầu người, phòng riêng thường tính cao hơn bàn ngoài, mức thu phụ thuộc loại trà khách chọn, và một số quán cao cấp thu thêm phí dịch vụ tính theo phần trăm. Từ ngày 1/5/2026, quy định của thành phố Quảng Châu về gìn giữ văn hoá trà sáng yêu cầu quán thu tiền trà thì phải có dịch vụ trà tương ứng, theo Nhật báo Quảng Châu đưa ngày 2/4/2026.

Nói gọn: nếu thấy mức tiêu thụ tối thiểu được ghi trong phòng riêng, bạn có cơ sở để hỏi lại. Còn tiền trà và phí dịch vụ là chuyện bình thường, nên hỏi trước để tính được chi phí.

Gọi món cho bàn đông

Bàn Trung Quốc thường là bàn tròn có mâm xoay. Món dọn ra giữa bàn, mọi người gắp chung. Vì vậy số món nên chọn theo số người nhưng ít hơn một chút, rồi gọi thêm. Gọi nhiều một lúc là cách nhanh nhất để bàn đầy mà còn thừa.

Nên chia món theo kiểu: một món nước dùng, một hai món rau, một món đạm chính, và một món tinh bột. Cách chia đó giữ được vị cho cả bữa và tránh trường hợp cả bàn toàn món khô.

Về đũa và thìa công cộng, quy định về thúc đẩy và quản lý kinh doanh ăn uống có hiệu lực từ ngày 15/6/2025 nêu việc trang bị thìa và đũa công cộng, theo bài của Nhân dân nhật báo bản hải ngoại ngày 3/6/2025. Muốn thì cứ hỏi, phần lớn quán đều có sẵn.

Ăn không hết thì gói mang về

Việc gói phần ăn thừa mang về là chuyện bình thường ở Trung Quốc. Theo bài tổng hợp của Trung Quốc Trường An võng ngày 6/7/2021 về việc thực hiện luật chống lãng phí thực phẩm, thực tế nhiều quán chỉ chuẩn bị hộp khi khách yêu cầu và thường tính thêm chi phí, nên người viết bài nhận xét rằng khách nên chủ động nói trước.

Nghĩa là nếu muốn mang về, hãy nói ngay khi còn ngồi ở bàn chứ đừng đợi tới lúc tính tiền. Cũng đừng ngại hỏi trước xem hộp có mất thêm chi phí không.

Trước khi đi, nên nhớ

• Phòng riêng không được đặt mức tiêu thụ tối thiểu, thấy ghi thì hỏi lại.
• Tiền trà và phí dịch vụ là chuyện thường, hỏi trước để biết mình sẽ trả những gì.
• Gọi ít hơn số người một chút rồi gọi thêm, bàn tròn dễ thừa hơn bàn vuông.
• Chia món theo bốn nhóm: món nước, rau, đạm, tinh bột.
• Muốn gói mang về thì nói khi còn ở bàn, và hỏi trước có mất thêm chi phí không.

Vào quán ở Trung Quốc không khó, chỉ cần hỏi trước hai thứ: quán tính thêm gì, và phần ăn đủ cho mấy người. Hỏi được hai câu đó là bữa ăn trôi êm.

Bạn có mẹo nào để ăn uống ở nơi lạ mà không bị bất ngờ lúc tính tiền không?